· Cumhuriyet
Türkiye’nin Ukrayna’ya balistik füzelerin de yer aldığı ağır mühimmat satma girişimi ağustos ayının başında ABD Kongre tutanaklarına yansıdı ve Rusya ile diplomatik gerilime neden oldu.
Türkiye’nin Ukrayna’ya Amerikan menşeli ağır mühimmat paketi satışı için ABD’nin iznini istediği ağustos ayının başında bu durum Kongre tutanaklarına yansıdı.
Konu kamuoyunda yankı uyandırırken Rusya’nın tepkisini çekti.
Rusya Dışişleri S zc s Mariya Zaharova, T rkiye'den izahat istediklerini belirterek, "Bu durum ikili ilişkilere ağır bir darbedir.
Zaharova akıllarından ne geçiyordu ifadesini kullandı ve satışın durdurulması çağrısında bulundu.
Cumhuriyet’in edindiği bilgiye göre satış beceriksizlik sonucu afişe oldu.
ABD Silah İhracatı Kontrol Yasası’nın 36(c) maddesi uyarınca bu tip satışlar belli bir fiyat limiti aşılırsa Kongre’ye bildirilmek zorunda kalıyor.
Limiti aşmayan satışları ABD hükümeti doğrudan onaylayıp süreci başlatabiliyor.
B ylece satış, Kongre tutanaklarına yansımadan, kamuoyuna aktarılmadan ilerliyor.
Normalde ülkeler tartışmalı olabilecek satışları limitin üzerine çıkmadan parçalara ayırarak bildirebiliyor ve yasanın arkasından dolanabiliyor.
ABD yönetimi de konjonktür uygunsa buna göz yumabiliyor.
Ancak bu satışta bu yol izlenmedi.
Satılmak istenen bütün parçalar iki ayrı bildirimle sunulunca her iki bildirim de limiti aştı ve satış afişe oldu.
Bunun arkasında beceriksizliğin olduğu öğrenildi.
Kongre bildiriminde, satışta T rkiye'den ARCA şirketi ile Mill Savunma Bakanlığına bağlı MKE ve ASFAT şirketlerinin rol oynayacağı belirtilmişti.
Yaşanan durumun sorumlusunun bu şirketler mi yoksa Savunma Sanayii Başkanlığı mı yoksa Dışişleri Bakanlığı mı olduğu soru işareti olarak kaldı.
Savunma haber sitesi Defence Turk satış girişimi kamuoyuna ilk yansıdığında resmi kaynakların MKE ve ASFAT’ın konu ile ilişkisi olmadığını bildirdiğini duyurmuştu.
Öte yandan Kongre tutanağında satış izni için Kongre bildiriminin 3 Ağustos’ta yapıldığı ifade edilmişti.
Buna göre yine 36(c) maddesine göre 15 gün itiraz süresi bulunuyordu.
Bu süre doldu ve Kongre’ye bir itiraz yansımadı.
Ukrayna'nın Ankara B y kel isi Nariman Celal ise ge tiğimiz hafta, satışa ilişkin m zakereler yapıldığını s yledi.
Kaynak: Cumhuriyet · Derleyen: Elif Aktürk