Turşu yancılıktan çıktı ‘havalı’ oldu
· Dünya Gazetesi
Son bir yılda gastronomi alanında damgasını vuran lezzetlerden biri turşu. Yemeğin yancısı olmaktan çıktı, tek başına star olmaya aday oldu. Görünen o ki, turşu aromalı lezzetler fast food zincirlerinde, market raflarında yerini aldı. Galiba, bu akımın arkasında yine olağan şüpheliler var.
Küçük bir tabakta yemeğin yancısı olarak sofraya gelen, hamburgerin, sandviçlerin içinde garnitür olarak görmeye alışık olduğumuz turşu artık gözünü başrole dikti. Turşu aromalı pamuk şekerden cipse, turşuya adanmış fast food zinciri menülerinden turşulu kokteyllere, patlamış mısırdan dondurmaya her yerde karşımıza çıkmaya başladı. Marka işbirlikleriyle festival alanlarında açılan stantlarla müşterisiyle buluşuyor.
Milyon dolarların döndüğü gıda devlerinin dümeni rotaya kırmasının bir nedeni var elbette. Bazı rakamlara göz atalım. Tüketici ve pazar araştırma şirketi Circana verilerine göre turşu aromalı gıdaların satışı 2025'te yüzde 30 arttı.
Spesifik bir örnek verelim. 2024'te satışa çıkan Daily Crunch'ın turşu aromalı bademi kapış kapış gitti; bir yılda yüzde 812'lik bir büyüme yakaladı. Cips markası Cheetos 2025'te sınırlı sayıda satışa sunduğu turşu aromalı cipsi en hızlı tükenen çeşidi oldu. Cips markası Cheetos 2025'te sınırlı sayıda satışa sunduğu turşu aromalı cipsi en hızlı tükenen çeşidi oldu ve çatı şirketi bu yıl içinde turşulu cipsi kalıcı olarak üretmeye başladı.
Beklenmedik yerlerde karşımıza çıkan turşu trendini 2024'e kadar götürmek mümkün. Genç neslin pop starlarından Dua Lipa kolasının içine turşu dilimleri koyarak içtiğini anlattığında aslında spot ışıklarını bu mütevazı yancıya çevirmişti.
Son yıllarda alıştığımız üzere bu trendin arkasında da Z kuşağı var. Ulaşılabilir küçük keyiflerin peşindeki Z kuşağı sosyal medyada turşu tüketimini bir trende dönüştürdü. Gıda devleri de kolay hedef kitlesi olarak gördüğü Z kuşağının peşine düştü. Farklı tatları denemeye açık, hatta "ne kadar farklı o kadar iyi" felsefesiyle hareket eden bu kuşak turşuyu akla gelmeyecek şeylerle kombinleyerek yemeye başladı. Dondurulmuş turşu dilimleri Sauvignon Blanc kadehlerinin içinde bile karşımıza çıktı.
Kendine durumdan vazife çıkaran kozmetik sektörü markası Mr. Bubble sınırlı sayıda satışa sunduğu turşu kokulu banyo köpüğüyle cevap vermekte gecikmedi
Turşu bir yandan çok tanıdık bir lezzet, çocukluğumuza uzanan bir tat hafızası. Tuzlu, ekşi yapılış yöntemine göre bazen tatlı ama her haliyle cesur ve buradayım diyen bir tat. Farklı tatlarla bir araya gelerek sosyal medyada dikkat çekmeye müsait ama bir yandan da bu tanıdık haliyle seviliyor. Nostaljik item'ları yeniden cool yapmaya bayılan genç kuşak için ideal bir seçenek.
Turşu Z kuşağı için Y kuşağının avokadosu oldu bir nevi; elbette daha uygun fiyatlı bir versiyonu. Yani Y kuşağının arkasından yapılan "ekmek üstü avokadonuzdan vazgeçebilseydiniz evinizin peşinatını yatırabilirdiniz" yorumunu yapmak mümkün değil.
Ancak bir aksesuar olarak performatif bir yanı olduğu da kesin. İki yıl önce piyasaya sürülen Hot Girl Pickles turşuları bu durumun en iyi örneklerinden. Z jenerasyonundan iki kadının girişimi. Masa başı işlerinde çalışırken birbirlerine sürekli TikTok üzerinde turşu içerikleri gönderen bu ikili kendilerine göre bir turşu markası olmadığını fark ediyor. Masa başı işlerinde çalışırken birbirlerine sürekli TikTok üzerinde turşu içerikleri gönderen bu ikili kendilerine göre bir turşu markası olmadığını fark ediyor ve işlerinden istifa edip bu markayı kuruyor. Good Girl Snacks adı altında kurdukları şirketin piyasa değeri 8.5 milyon dolar. Canlı pembe, mor, mavi renkli etiketleriyle atıştırmalık raflarından fırlamış gibi duruyor. Instagram'da bir turşu markası için büyük sayılabilecek bir kitleye, 180 bin takipçiye sesleniyor. Sarımsaklı kimyonlu, ballı harissa'lı gibi çeşitleri var. Turşuları yalnızca kavanozda değil, atıştırmalık paketlerinde de satılıyor. Yolda yürürken atıştırmalık bir gıda olarak tasarlanmış. Etkinliklerde üstü çıplak erkeklerin servis ettiği atıştırmalık olarak da karşımıza çıkıyor, istiridye kabuğunun içinde lüks bir sunumla servis ediliyor.
Türkiye'de turşunun alasını bulmak mümkün. Aklınıza gelen hemen her sebzenin, bazen meyvelerin hatta yumurtanın bile turşusu kuruluyor. Özcan Turşu, Asri Turşucu, Petek Turşuları gibi klasikler bir yana ülkemizde de yurt dışındakine benzer yeni nesil cool turşu markaları var. Turshu Turshuları bunlardan biri. "Not your grandma's pickles" (anneannenizin/babaannenizin turşusuna benzemez) sloganıyla ben bildiğiniz turşulardan değilim mesajını veriyor. Kadıköy'de dükkanı olan marka canlı renklerle yarattığı kimliğiyle hedef kitlesini belli ediyor. Festivallerde stant açıyor, markalarla işbirliği yapıyor. Yalnızca turşu satmıyor, bir hayat tarzına sırtını dayayarak kitlesiyle buluşuyor. Turşu suyundan slushie yapıyor, turşu kokulu mum da satıyor, turşu temalı tişört. Turşu suyundan slushie yapıyor, turşu kokulu mum da satıyor, turşu temalı tişört ve şapkalarla bir tür turşu komünitesi yaratmak ister gibi bir hali var.
Turşu çılgınlığının hemen her trend gibi doyuma ulaşınca söneceği kesin ancak eski dostumuz turşunun bir yere kaybolmayacağı da öyle. . Hazır mevsimi gelmişken siz yine de turşunuzu kurun.