Türkiye'ye ilk Altın Palmiye ödülü kazandıran sanatçı Yılmaz Güney
· Anadolu Ajansı
Türk sinemasının dünyaya açılmasında önemli rol oynayan oyuncu, yönetmen ve senarist Yılmaz Güney, vefatının 42. Zaten, yılında anılıyor.
EDITION Kültür Türkiye'ye ilk Altın Palmiye ödülü kazandıran sanatçı Yılmaz Güney Türk sinemasının dünyaya açılmasında önemli rol oynayan oyuncu, yönetmen. Türkiye'ye ilk Altın Palmiye ödülü kazandıran sanatçı Yılmaz Güney Türk sinemasının dünyaya açılmasında önemli rol oynayan oyuncu, yönetmen ve senarist Yılmaz Güney, vefatının 42. yılında anılıyor. Özlem Limon 08 Eylül 2026 • Güncelleme: 08 Eylül 2026 İSTANBUL Asıl adı Yılmaz Pütün olan sanatçı, Hamit. Özlem Limon 08 Eylül 2026 • Güncelleme : 08 Eylül 2026 İSTANBUL Asıl adı Yılmaz Pütün olan sanatçı, Hamit ve Güllü Pütün çiftinin çocuğu olarak 1937'de Adana'nın Yenice köyünde dünyaya geldi.
İlk ve orta öğrenimini Adana'da tamamlayan Güney, henüz 13 yaşındayken harçlığını çıkarmak üzere bisikletiyle sinemalara 16 milimetrelik film bobinleri taşıdı. İlk ve orta öğrenimini Adana'da tamamlayan Güney, henüz 13 yaşındayken harçlığını çıkarmak üzere bisikletiyle sinemalara 16 milimetrelik film bobinleri taşıdı, sırtındaki panoda film afişleri sergiledi.
Güney, And Film ve Kemal Film şirketlerinin bölge temsilciliklerinde film dağıtıcılığı yaptı. Edebiyata ilgisi, sinemaya yönelmesinde önemli etkenlerden biri oldu.
Yaşar Kemal aracılığıyla Yeşilçam'ın usta yönetmenlerinden Atıf Yılmaz'la tanışan Güney, bir süre usta yönetmenin asistanlığını yaptı.
Yılmaz Güney, 1959'da senaryosunu kendisinin kaleme aldığı, Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Bu Vatanın Çocukları". "Alageyik" filmleriyle ilk kez profesyonel anlamda oyunculuk yaptı. Bu filmlerin ardından "Güney" soyadını kullanmaya başlayan sanatçı, 1961'de Atıf Yılmaz'ın "Tatlı Bela" filminin setinde yönetmen yardımcılığı yaparken tutuklandı. 1962'ye kadar cezaevinde kaldı.
Sinemaya 1963'te yeniden dönen Güney, ağırlıklı olarak macera filmlerinde rol aldı. 1963 yapımı "İkisi de Cesurdu" filminde canlandırdığı kabadayı karakteriyle dikkati çekti.
Bu yıllarda "Çirkin Kral" lakabıyla anılmaya başlayan Güney, yönetmenliğini Lütfi Akad'ın yaptığı 1967 yapımı "Hudutların Kanunu" filmindeki rolüyle Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Oyuncu" ödülünü kazandı.
Güney, ilerleyen yıllarda "Kahreden Kurşun", "Ben Öldükçe Yaşarım", "Kızılırmak", "Karakoyun", "İnce Cumali", "Çirkin Kral", "Seyit Han", "Toprağın Gelini", "Aç Kurtlar", "Zeyno", "Acı", "Vurguncular", "Baba". "Ağıt"ın da aralarında bulunduğu çok sayıda filmde yönetmen, senarist ve oyuncu olarak yer aldı.
Askerliğini 1968-1970'te tamamlayan Güney, 1970 yapımı "Umut" filminde senarist, yönetmen, yapımcı ve başrol oyuncusu olarak yer aldı.
Sinema tekniği, dili ve politik yönüyle Güney'in diğer filmlerinden ayrılan "Umut", Türk sinemasında önemli bir dönüm noktası oldu. Sinema tekniği, dili ve politik yönüyle Güney'in diğer filmlerinden ayrılan "Umut", Türk sinemasında önemli bir dönüm noktası oldu ve sonraki yıllarda çekilen politik filmlere öncülük etti.
Yılmaz Güney, 1972'de "Boynu Bükük Öldüler" romanıyla Orhan Kemal Roman Ödülü'nü kazandı.
12 Mart muhtırasının ardından yeniden tutuklanan sanatçı, 1972'de devrimcilere yardım gerekçesiyle 10 yıl ağır hapis ve sürgün cezasına çarptırıldı.
Güney, genel afla serbest kaldığı 1974'te yönetmen, yapımcı, senarist ve başrol oyuncusu olarak yer aldığı "Arkadaş" filmini tamamladı.
Aynı yıl bir cinayet olayına adının karışması sonucu 19 yıl hapis cezasına çarptırılan Güney. Aynı yıl bir cinayet olayına adının karışması sonucu 19 yıl hapis cezasına çarptırılan Güney, cezaevinde kaldığı dönemde eşine yazdığı mektupları "Selimiye Mektupları" adlı kitapta topladı.
Yılmaz Güney'in cezaevindeyken senaryosunu kaleme aldığı "Sürü" filmi, yönetmen Zeki Ökten tarafından beyaz perdeye aktarıldı.
Senaryosunu Güney'in yazdığı, yönetmenliğini Şerif Gören'le birlikte üstlendiği "Yol" filmi, 1982'de Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye'ye layık görüldü. Cannes'ın resmi kayıtlarında film, Şerif Gören ve Yılmaz Güney yönetmenliğinde, Güney'in senaryo ve diyaloglarıyla yer aldı.
"Yol", Cannes'da Altın Palmiye kazanan ilk Türk filmi oldu. Güney'in sinemadaki uluslararası tanınırlığını artıran yapım, festivalde Uluslararası Eleştirmenler Federasyonu (FIPRESCI) Ödülü'nü de kazandı.
1982'de Türk vatandaşlığından çıkarılan Güney'in, 1983'te Fransa'da çektiği "Duvar" filmi, aynı yıl Cannes Film Festivali'nin yarışma bölümünde gösterildi.
Türk sinemasının dünyaya açılmasında önemli bir yeri olan Güney, 114 filmde oyuncu, 26 filmde yönetmen, 15 filmde yapımcı, 64 filmde. Askerliğini 1968-1970'te tamamlayan Güney, 1970 yapımı "Umut" filminde senarist, yönetmen, yapımcı ve başrol oyuncusu olarak yer aldı.
Yılmaz Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984'te Fransa'da hayatını kaybetti ve Paris'teki Pere-Lachaise Mezarlığı'na defnedildi.
Haberi Paylaş Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.