· Dünya Gazetesi
Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Çankaya Köşkü'nde alınan tarihi karar, 29 Ekim 1923'te TBMM'de oy birliğiyle kabul edildi.
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanının üzerinden 103 yıl geçti. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yol, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü'nde Mustafa Kemal Paşa'nın yakın çalışma arkadaşlarıyla yaptığı yemekte şekillendi. Siyasi krizin ardından gündeme gelen yönetim biçimi değişikliği, Atatürk'ün "Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz" sözleriyle ilk kez masaya yatırıldı.
Ertesi gün TBMM'de saat 18.00'de başlayan oturumda Anayasa Komisyonu'nun teklifi görüşüldü ve 1921 Anayasası'na "Türkiye Devleti'nin şekli hükümeti Cumhuriyet'tir" maddesi eklendi. Oylama bu şekilde tamamlandı. Saat 20.30'daki oylamada meclisteki 158 milletvekilinin tamamının oyuyla karar resmiyet kazandı.
Oylamanın ardından TBMM'de yapılan gizli seçimle Gazi Mustafa Kemal Paşa ülkenin ilk Cumhurbaşkanı seçildi ve ilk hükümeti kurma görevi İsmet Paşa'ya verildi. Fethi Bey meclis başkanlığına getirildi. 1925 yılında kabul edilen yasal düzenlemeyle de 29 Ekim milli bayram ilan edildi.
Kaynak: Dünya Gazetesi · Derleyen: Elif Aktürk