Şirketlerin "insansız çalışma" hayali duvara çarptı: Yapay zeka planları değişiyor

· Dünya Gazetesi

Şirketlerin "insansız çalışma" hayali duvara çarptı: Yapay zeka planları değişiyor

Yapay zekanın milyonlarca çalışanın yerini alacağı beklentisi teknoloji sektöründeki ilk büyük sınavlarla karşı karşıya. Meta'nın beklediği verimi alamayınca işten çıkarma planından geri adım atması, Klarna'nın ise yeniden insan çalışanlara yönelmesi dikkat çekti. Son istihdam verileri de yapay…

Meta'nın bazı ekiplerde çalışan sayısını yüzde 60'a kadar azaltarak görevlerin önemli bölümünü yapay zeka ajanlarına devretmeyi öngören yeniden yapılanma planı. Meta'nın bazı ekiplerde çalışan sayısını yüzde 60'a kadar azaltarak görevlerin önemli bölümünü yapay zeka ajanlarına devretmeyi öngören yeniden yapılanma planı, beklenen verimlilik sağlanamayınca geri çekildi.

Reuters'ın şirket içi belgelere dayandırdığı araştırmaya göre Meta, ilk işten çıkarma dalgasının ardından planladığı yeni kesintileri durdurdu. Şirket içi veriler, yapay zeka sistemlerinin beklenen verimlilik artışını sağlayamadığını, buna karşılık teknik sorunların. Şirket içi veriler, yapay zeka sistemlerinin beklenen verimlilik artışını sağlayamadığını, buna karşılık teknik sorunların ve çalışanların bu sorunları çözmek için harcadığı zamanın arttığını ortaya koydu.

Meta CEO'su Mark Zuckerberg de daha sonra 2026 içinde şirket genelinde yeni bir işten çıkarma planlanmadığını açıkladı.

Benzer bir deneyim daha önce İsveçli fintech şirketi Klarna'da yaşandı. Yapay zeka destekli müşteri hizmetleri sisteminin yüzlerce çalışanın yaptığı işi üstlenebildiğini açıklayan şirket, bu süreçte işe alımları büyük ölçüde durdurmuştu.

Ancak müşteri hizmetlerinde yaşanan kalite sorunları şirketi strateji değişikliğine götürdü. Klarna yeniden insan çalışan istihdam etmeye başlarken CEO Sebastian Siemiatkowski, maliyetleri azaltmaya gereğinden fazla odaklandıklarını kabul etti.

Yeni modelde rutin müşteri taleplerini yapay zekanın karşılaması, ihtiyaç halinde ise müşterilerin gerçek bir çalışana ulaşabilmesi öngörülüyor.

Şirketler yapay zeka yatırımlarından vazgeçmiş değil. Değişen nokta, teknolojinin insan çalışanların doğrudan yerine geçeceği beklentisi.

İstihdam verileri de bu dönüşümün teknoloji sektörünün tamamında aynı şekilde yaşanmadığını gösteriyor. SignalFire'ın 2026 teknoloji istihdamı raporuna göre büyük teknoloji şirketlerinde toplam işe alımlar 2019'a kıyasla yüzde 25 azalırken yazılım mühendisliği işe alımlarındaki düşüş yüzde 11'de kaldı.

Yazılım mühendislerinin toplam işe alımlardaki payı ise aynı dönemde yüzde 46'dan yüzde 55'e çıktı. Yapay zeka ve makine öğrenimi mühendislerine yönelik talep artarken tasarım, pazarlama. Yapay zeka ve makine öğrenimi mühendislerine yönelik talep artarken tasarım, pazarlama ve ürün yönetimi gibi alanlarda işe alımlar çok daha sert geriledi.

Stanford Digital Economy Lab'in ABD bordro verilerine dayanan araştırması da yapay zekanın ekonomi genelinde yaygın bir iş kaybına yol açtığına ilişkin kanıt ortaya koymadı.

Buna karşılık yapay zekaya yüksek ölçüde maruz kalan mesleklerde 22-25 yaş grubunun istihdamının daha zayıf seyrettiği görüldü. Araştırmacılar bunun büyük ölçüde mevcut çalışanların işten çıkarılmasından değil, şirketlerin giriş seviyesi pozisyonlara daha az kişi almasından kaynaklandığına işaret ediyor.

Teknoloji sektöründe işten çıkarmalar devam ederken şirketlerin yapay zekaya ayırdığı kaynak da büyüyor. Ancak son deneyimler, yapay zekadan sağlanan verimlilik artışını doğrudan çalışan sayısındaki düşüşe dönüştürmenin sanıldığı kadar kolay olmadığını gösteriyor.

Meta ve Klarna örneklerinin yanı sıra son istihdam verileri de yeni modelin şekillenmeye başladığına işaret ediyor. Şirketler insan çalışanların tamamını yapay zekayla değiştirmek yerine daha küçük, teknik becerileri yüksek ve yapay zekayı aktif kullanan ekipler kurmaya yöneliyor.