· Anlatılanın Ötesi - Ekonomi
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun finansman yapısında yapılan değişiklikle, TBMM'de yasalaşan düzenleme kapsamında 2008 yılından bu yana toplanan primlerin yüzde 25'i oranında Hazine tarafından sağlanan doğrudan devlet katkısı kaldırıldı.
Sosyal güvenlik sisteminde mali yapıyı değiştiren bir düzenleme hayata geçirildi. Temmuz sonunda Meclis Genel Kurulu'ndan geçerek yasalaşan kanun maddesiyle, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesine 18 yıldır sağlanan doğrudan devlet katkısı uygulamasına 1 Ağustos itibarıyla son verildi.
2008 yılındaki sosyal güvenlik reformuyla başlatılan sistemde; malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primlerinin dörtte biri oranındaki tutar Hazine tarafından kuruma aktarılıyordu. Bu kapsamda malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primlerinin yüzde 25'i oranındaki tutar Hazine tarafından SGK'ya aktarılıyordu. Bu kapsamda 2008'den 2025 yılı sonuna kadar Hazine'den SGK'ya aktarılan toplam tutar 2,6 trilyon TL'yi bulmuştu.
Bütçe kalemleri tek çatı altında birleştirilirken açık finansmanının süreceği belirtildi.
Bütçe kalemleri teke i̇ndirildi: Açık finansmanı sürecek Yasanın gerekçesinde; kurumun gelirleriyle giderlerini karşılamasının esas olduğu, oluşacak nakit açıklarının ise merkezi yönetim bütçesinden doğrudan kapatılacağı belirtildi. Bu doğrultuda kamu transferleri sadeleştirilerek devlet katkısı ve açık finansmanı olarak iki ayrı koldan yürütülen ödeme sistemi tek kalemde toplandı.
SGK, 2025 yılında Hazine'den 888,6 milyar TL devlet katkısı ve 75 milyar TL bütçe transferi aldı. 2025 yılında Hazine'den 888,6 milyar TL devlet katkısı, 75 milyar TL bütçe transferi almış olan SGK; 5,9 trilyon TL gelir ve 5,5 trilyon TL gider ile kayıtlara fazla vermiş gibi yansısa da katkı payı hariç tutulduğunda açık tablosu dikkat çekiyordu. 2026 yılının ilk 5 aylık döneminde ise prim gelirleri 2 trilyon TL seviyesinde gerçekleşirken, kurum bütçesinde 95,3 milyar TL açık oluştu.
Yeni kararın prim kesintileri ile çalışan haklarına etkisi de netleşti.
Alınan karar çalışanların maaş kesintilerini veya işverenlerin ödeyeceği prim oranlarını doğrudan değiştirmeyecek.
Devlet desteği tamamen kesilmeyecek; katkı payı yerine oluşacak tüm bilanço açığı doğrudan merkezi yönetim bütçesinden açık transferi adı altında karşılanmaya devam edecek. Bununla birlikte, muhasebe tekniğindeki bu değişim nedeniyle SGK'nın resmi açık rakamları ile merkezi bütçeden aktarılacak transfer tutarının kağıt üzerinde daha yüksek seviyede görünmesi bekleniyor.
Kaynak: Anlatılanın Ötesi - Ekonomi · Derleyen: Elif Aktürk