PISA’da zafer ilan etmeden önce
· Cumhuriyet
OECD’nin açıkladığı PISA 2025 sonuçları Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Bütün Cumhuriyet arşivi her yerde ve her an yanınızda! İster telefondan, ister bilgisayardan. Cumhuriyet Arşiv 1930 Yılından Bugüne 5.485.115+ Haber Kupürü App Store Google Play 50 BİN + İndirme Size En Uygun Paketi Seçin 4.5 değerlendirme Abonelik Seçeneklerini İnceleyin Edebiyatın. Kültürün Nabzı Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.
Takip Et: Paylaş: Menü Giriş Yap Kayıt Ol eGazete Giriş Okuma Listem Gündem Yazarlar Çizerler Resmi İlanlar Oyun Siyaset Ekonomi Dünya Spor Yaşam Cumhuriyet'in Egesi Kültür Sanat Cumhuriyet Pazar Sürdürülebilirlik Cumhuriyet Kitap Gurme Sağlık Bilim ve Teknoloji Moda Eğitim Gezi Çevre Otomotiv İş Dünyası Kategoriler Astroloji Uygulamalar Hava Durumu Namaz Vakitleri --> PISA’da zafer ilan etmeden önce Cumhuriyete Özel Kayıt Ol Giriş Yap --> Takip Et: Paylaş: Ceylan Adanalı Son Köşe Yazıları PISA’da zafer ilan etmeden önce 11.09.2026 04:00 Güncellenme: 11.09.2026 04:00 Takip Et: OECD'nin açıkladığı PISA 2025 sonuçları Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Takip Et: Paylaş: Menü Giriş Yap Kayıt Ol eGazete Giriş Okuma Listem Gündem Yazarlar Çizerler Resmi İlanlar Oyun Siyaset Ekonomi Dünya Spor Yaşam Cumhuriyet'in Egesi Kültür Sanat Cumhuriyet Pazar Sürdürülebilirlik Cumhuriyet Kitap Gurme Sağlık Bilim ve Teknoloji Moda Eğitim Gezi Çevre Otomotiv İş Dünyası Kategoriler Astroloji Uygulamalar Hava Durumu Namaz Vakitleri --> PISA’da zafer ilan etmeden önce Cumhuriyete Özel Kayıt Ol Giriş Yap --> Takip Et: Paylaş: Ceylan Adanalı Son Köşe Yazıları PISA’da zafer ilan etmeden önce 11.09.2026 04:00 Güncellenme: 11.09.2026 04:00 Takip Et: OECD'nin açıkladığı PISA 2025 sonuçları Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Türkiye, 2022'ye göre fen bilimlerinde 18, okumada 16, matematikte 8 puan yükseldi. Fen bilimlerinde 494 puanla OECD ortalaması olan 482'nin, okumada 472 puanla 461'in üzerine çıktı; matematikte. 462 puanla 463 olan OECD ortalamasına ulaştı. OECD de Türkiye'yi üç alanda birden performansını artırabilen az sayıdaki ülke arasında gösteriyor.
Bu sonuç elbette önemlidir. Eğitimde iyiye işaret eden her veri ciddiye alınmalı ve emeği bulunan öğretmenlerin, öğrencilerin hakkı teslim edilmelidir.
Ancak eğitim politikalarını değerlendirirken manşetlerden çok, manşetlerin arkasındaki verilere bakmak gerekir.
Çünkü PISA 2025'in anlattığı hikâye, yalnızca Türkiye'nin yükselişinin değil, aynı zamanda OECD ülkelerinin önemli bölümündeki gerilemenin hikâyesidir.
2022-2025 döneminde OECD ortalaması matematikte 9, okumada 14 puan düştü. Fen bilimlerinde de 3 puanlık gerileme yaşandı. Daha uzun dönem daha da düşündürücü: OECD ortalaması 2015-2025 arasında matematikte 485'ten 463'e, okumada 489'dan 461'e geriledi. OECD, matematikteki 22 puanlık kaybı bir yıllık öğrenmenin biraz üzerinde, okumadaki 28 puanlık kaybı. OECD, matematikteki 22 puanlık kaybı bir yıllık öğrenmenin biraz üzerinde, okumadaki 28 puanlık kaybı ise yaklaşık bir buçuk yıllık öğrenmeye denk bir büyüklük olarak değerlendiriyor.
Dolayısıyla Türkiye'nin OECD ortalamasına ulaşmasını yalnızca "Türkiye çok hızlı ilerledi" şeklinde okumak eksik kalır.
Türkiye'nin matematik puanı üç yılda 8 puan yükselirken OECD ortalaması 9 puan geriledi. Aradaki mesafenin kapanmasında bizim ilerlememiz kadar, karşılaştırma yaptığımız ülkelerin gerilemesinin de payı var.
Bu ayrımı yapmak Türkiye'nin başarısını küçümsemek değildir. Tam tersine, eğitim verisini doğru okumaktır.
PISA 2025 sonuçlarının sevindirici fakat daha az konuşulan taraflarından biri, düşük başarı düzeyindeki öğrenci oranındaki azalmadır.
Türkiye'de fen bilimlerinde öğrencilerin yüzde 81'i en az temel yeterlilik düzeyine ulaşırken OECD ortalaması yüzde 74'tür. Matematikte bu oran Türkiye'de yüzde 64, OECD'de yüzde 65; okumada ise Türkiye'de yüzde 76, OECD'de yüzde 69'dur. Türkiye ayrıca 2015'ten bu yana düşük performans gösteren öğrenci oranını matematik ve okumada 16'şar, fen bilimlerinde 25 yüzde puan azaltmıştır.
Türkiye'de sosyoekonomik açıdan en avantajlı yüzde 25'lik öğrenci grubu ile en dezavantajlı yüzde 25'lik grup arasında fen bilimlerinde 81 PISA puanı fark vardır. Daha önemlisi, OECD Türkiye raporuna göre 2015-2025 döneminde bu sosyoekonomik başarı farkı daralmamış, genişlemiştir. Çünkü performans artışı avantajlı öğrencilerde dezavantajlı öğrencilere göre daha yüksek gerçekleşmiştir.
İşte eğitim politikası açısından asıl üzerinde durmamız gereken noktalardan biri budur.
Bir ülkenin ortalama puanını yükseltmesi değerlidir. Ancak iyi bir eğitim sisteminin başarısı yalnızca ortalamanın ne kadar yükseldiğiyle değil, bu yükselişin hangi çocuklara ulaştığıyla da ölçülür.
Manşetlerde fen, matematik ve okuma var. Oysa PISA 2025'in yeni değerlendirme alanlarından biri olan hesaplamalı problem çözmede Türkiye'nin ortalaması 473, OECD ortalaması ise 500 puan.
Başka bir ifadeyle geleneksel üç alanda OECD ortalamasına ulaşan veya geçen Türkiye. Başka bir ifadeyle geleneksel üç alanda OECD ortalamasına ulaşan veya geçen Türkiye, öğrencilerin dijital ortamda problem çözme becerilerinde hâlâ belirgin biçimde geride.
Yapay zekânın, algoritmaların ve dijital teknolojilerin çalışma hayatını baştan aşağı değiştirdiği bir çağda bu sonuç. Yapay zekânın, algoritmaların ve dijital teknolojilerin çalışma hayatını baştan aşağı değiştirdiği bir çağda bu sonuç, belki de geleceğimiz açısından birkaç basamaklık sıralama artışından daha fazla tartışılmayı hak ediyor.
PISA 2025 Türkiye uygulamasına 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı. Bu öğrenciler yaklaşık 921 bin 15 yaşındaki öğrenciyi ve ülkedeki toplam 15 yaş nüfusunun tahmini yüzde 72'sini temsil ediyor.
Dolayısıyla PISA çok değerli ve uluslararası standartlara sahip bir araştırmadır. Dolayısıyla PISA çok değerli ve uluslararası standartlara sahip bir araştırmadır; fakat hiçbir uluslararası sınav tek başına bir ülkenin bütün eğitim sisteminin "başarılı" ya da "başarısız" olduğuna hükmedemez.
Bu yükseliş hangi okul türlerinde gerçekleşti? Hangi bölgelerde yoğunlaştı? Sosyoekonomik olarak dezavantajlı öğrenciler bu ilerlemeden ne kadar yararlandı? Yeni nesil soru yaklaşımı öğrencinin gerçek düşünme becerisini mi geliştirdi, yoksa sınav tekniğini mi güçlendirdi? Okuduğunu anlama becerisindeki yükseliş sınıfın dışında da gözlenebiliyor mu? Ve en önemlisi, bu gelişme sürdürülebilir mi?
Türkiye'nin yükselişi gerçektir ve önemlidir. OECD verileri bunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Ancak aynı veriler bize başka bir şey daha söylüyor: Dünyanın önemli bölümünde eğitim performansı gerilerken Türkiye ters yönde hareket etmeyi başarmıştır; buna karşılık sosyoekonomik eşitsizlikler. Ancak aynı veriler bize başka bir şey daha söylüyor: Dünyanın önemli bölümünde eğitim performansı gerilerken Türkiye ters yönde hareket etmeyi başarmıştır; buna karşılık sosyoekonomik eşitsizlikler ve dijital problem çözme becerileri gibi önemli sorunlar devam etmektedir.
Eğitimde ihtiyacımız olan şey başarıyı reddetmek de değildir, başarı manşetlerine teslim olmak da.
Çünkü PISA'da kaç basamak yükseldiğimiz kadar önemli bir soru daha var:
Ve bir eğitim sisteminin gerçek başarısı, belki de tam olarak bu soruya verebildiği yanıtta saklıdır.
Ana seçkinin en çarpıcı filmlerinden biri olan “Dau”, Rus asıllı yönetmen İlya Khrzhanovsky’nin (1975) yirmi yıldan bu yana üzerinde çalıştığı devasa bir projenin son noktası.
Yeni “transfer” dedikoduları da gündemdeyken Cumhuriyet’in dünkü haberine göre, Üsküdar Belediyesi’ne yapılan operasyonla birlikte, İstanbul’daki 15 ilçe belediye başkanı görevlerinden uzaklaştırılmış oldu. 2024 yerel seçimlerinde CHP’ye verilen oyların tersine, yönetimleri İktidara devredilen ilçe belediyelerinde gasp edilmiş olan oy sayısı 1 milyon 382 bin 746’ya ulaştı.
“Ortak vatan” deyişini kullananlar suç işlediklerini nedense bilmiyorlar. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3. maddesini okuyalım.
Geçen hafta Beyaz Saray’ın sosyal medya hesaplarında bir video yayınlandı.
TEMA gönüllüleri özgürlüğüne kavuşunca NATO zirvesi öncesi tutuklanan kimse kalmadı sanıyoruz.
Türkiye, kardeş Pakistan ve Suudi Arabistan’la birlikte Mekke Güvenlik Paktı’nı kurdu.
Üsküdar seçimleri üzerine çok şey yazıldı, tekrar etmeye gerek yok.
Soru: 05/07/1982 doğumluyum. 8/9/2001 tarihinde yeraltı maden ocağında çalışmaya başladım.
Küresel kapitalizmin İran yenilgisi, özellikle de ABD’nin Ortadoğu’daki hegemonya planının suya düşmesi, yeni stratejilerin hemen uygulamaya konulmasını beraberinde getirdi.
Tarımdaki sıkıntılar giderek daha da artıyor. Çiftçi hangi ürüne el atsa işin içinden çıkamıyor. Buğdaydan mısıra, incirden üzüme hemen her üründe sıkıntı var. Üretici bin bir emek ve zahmetle üretmeye çalıştığı her üründen zarar ediyor.
Ayrılık, çok geçmişten getirdiğimiz ve yaşamımızın farklı dönemlerinde farklı biçimlerde tekrar tekrar karşılaştığımız bir durum.
OECD’nin açıkladığı PISA 2025 sonuçları Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
18 yıl sonra gelen Şampiyonlar Ligi’ne katılma zaferi Fenerbahçelileri öyle iştahlandırmış olmalı ki 50 bin kişilik koro maç boyunca hiç susmadı.
Cumhuriyet’in karanlığa karşı yaktığı en güçlü eğitim meşalelerinden biri; yaklaşık 90 yıl önce bugünlerde yanmaya başladı Anadolu’nun yoksul köylerinde.
Birleşmiş Milletler 2015 yılında 11 Şubat’ı Uluslararası Bilimde Kadın ve Kız Çocukları Günü ilan etti. Amaç açıktı: Bilimde toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmek, kız çocuklarının bilimsel alanlara katılımını artırmak.
Ne kadar çok Milli Eğitim Bakanı, o kadar az Milli Eğitim Şurası