· Anlatılanın Ötesi - Ekonomi
Brent petrol, Ortadoğu'da tırmanan askeri gerilim ve küresel enerji arzında kesinti yaşanabileceği endişeleriyle 100 doların üzerine çıktı. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gemileri hedef aldığını açıklaması ve bölgedeki enerji tesislerine.
Orta Doğu'da artan çatışmalar küresel enerji piyasalarını sarsarken petrol fiyatları kritik 100 dolar eşiğini aştı.
Dün 99,46 dolara kadar yükselen ve günü 97,92 dolardan tamamlayan Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı. 9 Eylül saat 10.15 itibarıyla yüzde 2,31 artışla 100,19 dolara yükseldi.
Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı ise 94,85 dolar seviyesinde işlem gördü.
Hürmüz Boğazı endişesi fiyatları yukarı taşıyor
Petrol piyasasındaki yükselişin merkezinde, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji altyapısı ve deniz taşımacılığına yayılması bulunuyor.
Özellikle küresel petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki askeri hareketlilik. Petrol sevkiyatında daha büyük kesintiler yaşanabileceği endişelerini güçlendiriyor.
Bölgedeki gelişmelerin uzaması veya tanker trafiğini doğrudan etkilemesi durumunda küresel petrol arzının baskı altında kalabileceğine yönelik beklentiler. Bölgedeki gelişmelerin uzaması veya tanker trafiğini doğrudan etkilemesi durumunda küresel petrol arzının baskı altında kalabileceğine yönelik beklentiler, fiyatlarda jeopolitik risk primini artırıyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık verdiğini duyurdu.
İran tarafı, ABD Donanmasına ait USS Delbert D. Black (DDG-119). USS John Paul Jones (DDG-53) savaş gemilerinin balistik füzelerle hedef alındığını açıkladı.
Devrim Muhafızları ayrıca ABD'nin 5 İran tankerini hedef aldığını öne sürerek buna karşılık Hürmüz Boğazı çevresinde 2 ABD gemisi, 8 tanker. 10 farklı geminin hedef alındığını bildirdi.
İran'ın gemilere yönelik iddiaları gerilimi artırdı
İran, hedef alınan bazı deniz unsurlarında ağır hasar meydana geldiğini öne sürerken, açıklanan hasarın boyutuna ilişkin bağımsız doğrulama bulunmuyor.
Tahran yönetiminin açıklamaları, petrol piyasasında Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen enerji sevkiyatının güvenliğine ilişkin kaygıları daha da artırdı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran'ın ABD Donanmasına ait gemileri hedef almaya devam etmesi halinde "tankerlerini kaybedeceğini" söyledi.
İran'ın petrol ihracat merkezinde patlama sesleri
Gerilimi artıran bir başka gelişme de İran'ın enerji altyapısının bulunduğu bölgelerden geldi.
Basra Körfezi'nin kuzeyinde yer alan ve İran'ın petrol ihracatı açısından kritik öneme sahip Hark Adası ile Hürmüzgan eyaletine bağlı Cask kenti yakınlarında patlama sesleri duyulduğu bildirildi.
Enerji altyapısının doğrudan çatışmaların parçası haline gelme ihtimali, piyasalarda petrol arzına ilişkin endişelerin daha da büyümesine neden oluyor.
Bölgedeki askeri hareketlilik yalnızca Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'yla sınırlı kalmadı.
Ürdün ordusu, ülke topraklarının İran kaynaklı balistik füze saldırısına maruz kaldığını açıkladı.
Ürdün hava savunma sistemlerinin 18 balistik füzeyi imha ettiği, iki füzenin ise boş alanlara düştüğü bildirildi.
Husiler Aramco tesislerini hedef aldıklarını açıkladı
Petrol piyasasının yakından izlediği bir diğer gelişme Suudi Arabistan'da yaşandı.
Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Aramco tesisleri. Kral Halid Hava Üssü'ne füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediklerini açıkladı.
Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, saldırıların Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen'e yönelik son dönemde artan hava saldırılarına karşılık gerçekleştirildiğini söyledi.
Enerji tesislerinin hedef olması piyasayı tedirgin ediyor
Orta Doğu'daki çatışmaların petrol piyasası açısından kritik hale gelmesinin temel nedenlerinden biri, askeri gerilimin enerji üretim ve ihracat altyapısına yaklaşması.
İran'ın petrol ihracat noktaları, Suudi Arabistan'daki Aramco tesisleri ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinin aynı anda risk altında olduğu algısı. İran'ın petrol ihracat noktaları, Suudi Arabistan'daki Aramco tesisleri ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinin aynı anda risk altında olduğu algısı, piyasalarda arz kesintisi senaryolarını güçlendiriyor.
Bu tablo, fiziksel petrol arzında büyük bir kesinti gerçekleşmese bile fiyatların üzerine yüksek bir jeopolitik risk primi eklenmesine yol açıyor.
Petrol fiyatlarında gözler 100,73 dolarda
Analistler, ABD-İran geriliminin petrol üretimi ve sevkiyatında daha büyük aksamalara yol açabileceği endişeleri sürdükçe fiyatların yüksek seviyelerde kalabileceğini değerlendiriyor.
Brent petrolde teknik olarak 100,73 dolar direnç, 95,37 dolar ise destek seviyesi olarak takip ediliyor.
100 doların üzerinde kalıcılık sağlanıp sağlanamayacağı, askeri gelişmelerin yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği ve bölgedeki enerji tesislerinin durumuna bağlı olacak.
Hürmüz'deki gelişmeler petrolün yönünü belirleyebilir
Petrol piyasasında bundan sonraki en kritik başlıklardan biri Hürmüz Boğazı'nın açık kalıp kalmayacağı. Hürmüz'deki gelişmeler petrolün yönünü belirleyebilir Petrol piyasasında bundan sonraki en kritik başlıklardan biri Hürmüz Boğazı'nın açık kalıp kalmayacağı ve ticari tanker trafiğinin güvenli biçimde devam edip etmeyeceği olacak.
Bölgedeki askeri gerilimin daha da tırmanması ve enerji sevkiyatında ciddi aksama yaşanması halinde petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası gündeme gelebilir.
Gerilimin azalması ve arz endişelerinin hafiflemesi durumunda ise 100 doların üzerine çıkan Brent petrolde geri çekilme görülebilir. Bu nedenle piyasaların yönü, önümüzdeki saatlerde Orta Doğu'dan gelecek haber akışına bağlı olacak.