Ortadoğu’da 7 ABD-Çin farkı
· Cumhuriyet
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 2 Eylül 2026’da Kahire’de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es Sisi ile yaptığı görüşmede. Ortadoğu için kapsamlı bir “yeni güvenlik mimarisi” önerdi.
Bütün Cumhuriyet arşivi her yerde ve her an yanınızda! İster telefondan, ister bilgisayardan. Cumhuriyet Arşiv 1930 Yılından Bugüne 5.485.115+ Haber Kupürü App Store Google Play 50 BİN + İndirme Size En Uygun Paketi Seçin 4.5 değerlendirme Abonelik Seçeneklerini İnceleyin Edebiyatın. Kültürün Nabzı Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.
Takip Et: Paylaş: Menü Giriş Yap Kayıt Ol eGazete Giriş Okuma Listem Gündem Yazarlar Çizerler Resmi İlanlar Oyun Siyaset Ekonomi Dünya Spor Yaşam Cumhuriyet'in Egesi Kültür Sanat Cumhuriyet Pazar Sürdürülebilirlik Cumhuriyet Kitap Gurme Sağlık Bilim ve Teknoloji Moda Eğitim Gezi Çevre Otomotiv İş Dünyası Kategoriler Astroloji Uygulamalar Hava Durumu Namaz Vakitleri --> Ortadoğu’da 7 ABD-Çin farkı Cumhuriyete Özel Kayıt Ol Giriş Yap --> Takip Et: Paylaş: Mehmet Ali Güller Son Köşe Yazıları Ortadoğu’da 7 ABD-Çin farkı 10.09.2026 04:00 Güncellenme: 10.09.2026 04:00 Takip Et: Çin Devlet Başkanı Şi Cinping , 2 Eylül 2026'da Kahire'de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es Sisi ile yaptığı görüşmede, Ortadoğu için kapsamlı bir "yeni güvenlik mimarisi" önerdi. 2 Eylül 2026'da Kahire'de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es Sisi ile yaptığı görüşmede, Ortadoğu için kapsamlı bir "yeni güvenlik mimarisi" önerdi. Çin Dışişleri Bakanlığı bunu dört maddelik öneri olarak yayımladı:
2) Sorunlar tek tek değil, bütünlüklü çözülmeli; Filistin merkezde tutulmalı.
Şi 'nin önerisi, 2022 Çin-Arap Zirvesi'ndeki "ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir Ortadoğu güvenliği" önerisinin geliştirilmiş hali. Pekin, özetle Ortadoğu'da "ABD merkezli güvenlik düzeni" yerine "bölge ülkeleri merkezli ortak güvenlik düzeni" öneriyor.
Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan'la yaptığı ortak savunma anlaşması ve bunun yeni üyelere açık bir Mekke Paktı olarak sunulması. Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan'la yaptığı ortak savunma anlaşması ve bunun yeni üyelere açık bir Mekke Paktı olarak sunulması, tabii İran'a karşı olmaması şartıyla, Çin'in Ortadoğu için önerdiği yeni güvenlik mimarisiyle örtüşüyor. Buradaki temel sorun, Türkiye ve Suudi Arabistan'ın bu ittifakı, ABD'yle ittifaklarının tamamlayıcısı olarak sunmaları.
Toplamda ise ABD ile Çin'in Ortadoğu'ya yönelik güvenlik mimarisi yaklaşımları birbirine tamamen zıt durumda. Karşılaştıracak olursak:
1) Sistemin merkezi: ABD'ye göre ABD'nin bölgedeki askeri/siyasi varlığı ve ikili ittifakları, önemli dayanak durumunda ve sistemin merkezini oluşturuyor. Çin'e göre ise sistemin merkezi, bölge ülkelerinin kendileri. Şi, Ortadoğu halklarının "kendi işlerinin efendisi" olması gerektiğini söylüyor.
2) İsrail'in yeri: İsrail, ABD'nin bölgesel stratejisinin bir numaralı ortağı durumunda. ABD'nin güvenlik mimarisi, bölge ülkelerinin İsrail ile normalleşmesinin genişletilmesini içeriyor. Çin ise İsrail'e ayrıcalıklı/ merkezi bir rol tarif etmiyor, güvenliği bütün bölge ülkelerinin ortak güvenliği üzerinden tanımlanıyor.
3) İran'ın yeri: İran'ın bölgesel etkisinin sınırlandırılması ve çevrelenmesi ABD stratejisinin çok önemli unsuru. Çin ise İran'ın dışlanmasını öngören bir güvenlik sistemine karşı. Çin'e göre İran bölgesel güvenlik düzeninin temel parçası.
4) Filistin sorunu: ABD için Filistin sorunu konusu, İsrail-Arap normalleşmesinin alt başlığı niteliğinde. Şi ise açıkça Mısır'da "Filistin sorunu Ortadoğu sorununun merkezinde kalmaktadır ve hiçbir zaman göz ardı edilmemelidir" dedi.
5) Dış güçler sorunu: ABD'nin Ortadoğu güvenlik mimarisinde, ABD'nin kendisi doğrudan bölgesel güvenlik sağlayıcısı rolünde. ABD bunu askeri mevcudiyet, güvenlik garantileri ve ortaklıklar yoluyla sürdürmek istiyor. Şi ise açıkça "dış güçlerin müdahalesine karşı çıkılması" gerektiğini söylüyor ve "bölge güvenliğinin bölgenin iç dinamiklerinden üretilmesi gerektiğini" savunuyor.
6) Güvenlik ile kalkınma ilişkisi: ABD'nin güvenlik mimarisi ağırlıklı olarak askeri caydırıcılık, ittifaklar ve ortaklıklara dayanıyor. Çin ise kalkınmayı güvenliğin temeli görüyor. Çin'e göre ekonomik çıkarların bütünleşmesi, karşılıklı güven ve çatışmanın kaynaklarının azaltılması hattı inşa edilmeli.
7) Uluslararası düzen: ABD'nin güvenlik mimarisi anlayışında, ABD liderliğindeki ittifaklar ve ikili/çok taraflı güvenlik ortaklıkları belirleyici durumda. Çin ise bunu BM Şartı, uluslararası hukuk ile egemenlik ve toprak bütünlüğünün toplamı diye formüle ediyor. Şi Cinping, dış güçlerin "çifte standartları" terk etmesini istiyor.
ABD'nin güç kaybı, Çin'in ABD'yi dengelemeye başlaması, Ortadoğu'ya bakışlarındaki zıtlık. Toplamda çok kutuplu/ merkezli dünyanın inşası, bölge ülkelerinin önüne stratejik düzlemde geniş bir manevra alanı yaratıyor. Mesele bölge ülkelerinin bunu değerlendirebilmesi.
20. yüzyılı İngiliz/ABD emperyalizminin ağır baskısı altında geçiren ve ABD güvenlik mimarisine hapsolan bölge ülkelerinin önünde, artık "stratejik özerkliklerini" kazanma fırsatı var.
Ahlak ve Namus birbirine yakın ama aynı olmayan kavramlardır.
Üsküdar, bir buçuk yıldır muhalif belediyelere karşı tezgâhlanan operasyonların amacının çok net olarak iktidar tarafından ilan edildiği ilçe oldu.
Yarın 11 Eylül’ün 25. yıldönümü (pazartesi günü yazacağım), AfD’nin, Saksonya-Anhalt seçimlerindeki zaferi. 11 Eylül kadar olmasa bile, Almanya’nın iç siyasetinin ötesinde, Avrupa Birliği’nin geleceği açısından tarihte yeni bir sayfa açmış olabilir.
Almanya’da Saksonya-Anhalt’taki eyalet seçimlerini aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi’nin kazanması sadece bu ülkede değil tüm dünyada yankı uyandırdı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 2 Eylül 2026’da Kahire’de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es Sisi ile yaptığı görüşmede. Ortadoğu için kapsamlı bir “yeni güvenlik mimarisi” önerdi.
İzmir’deki Nâzım Hikmet sergisinden sonra rüzgâr beni Bodrum-Gümüşlük’e attı.
Butlan tarafından CHP’de yaratılmış o çok özel ekibi, alışık olduğunuz düşünce sistemleriyle anlamaya boş yere çalışmayın.
Ülkemizde “nişasta bazlı şeker (NBŞ)” olarak adlandırılan ürünün birçok firmanın yaptığı usulsüzlükler sonucunda, kotasının çok üzerinde piyasaya sürüldüğü geçen günlerde ortaya çıktı. Bu durum insan sağlığı açısından önemli bir tehdit oluşturuyor.
Murathan Mungan’ın dizeleri, oldum olası ilgimi çeker; ne zaman karmaşık bir durumla karşılaşsam şu dizeleri mırıldanırım. .
Her şey birbirine girmiş, kurguyla gerçek arasındaki ayrım giderek silikleşmiş durumda. Eğitim dünyasında da bu bulanıklıktan faydalanma fırsatçılığı gün be gün artıyor.
Emekli Tuğamiral Türker Ertürk 20 gündür tutuklu. Yarın hâkim karşısına çıkacak. Neden tutuklu? 3.5 yıl önce yaptığı bir siyasi değerlendirme nedeniyle!
ABD’nin Güney Amerika üzerinde tam hegemonya kurma stratejisinden İsrail de kazanıyor.
Aleviler, Öcalan’ın 20 Temmuz ve 2 Ağustos tarihli tutanaklarında işaret ettiği “Yavuz-Kürt İdris” ittifakına tepki gösterince, DEM Parti bir açıklama yaptı.
ABD ile Kanada arasındaki sosyal medyada süren animasyon savaşına hiç denk geldiniz mi?
ABD Büyükelçisi Tom Barrack, SDG’nin kendini feshedip Şam’daki HTŞ yönetimine entegre olmasını “Trump’ın Ortadoğu planının bir parçası” diye yorumluyor.
Siyasal Kürt aktörlerin bir kısmı, Öcalan’ın “Kürt davasını” sattığını düşünüyor.
İsrail’in 18 Ağustos’ta Ebu Zuhur üssünü vurması, yeni bir aşamaya işaret ediyor.
AKP iktidarının 23 yıllık tarihi, aynı zamanda “döne döne Kürt açılımı yapma” tarihidir.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan ve Suudi Arabistan’la imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın 2 yıl 8 ay süren bir hazırlık aşaması olduğunu belirtti.
AKP, iyi yönettiği için değil, CHP kötü muhalefet ettiği için 24 yıldır iktidardır.
İlişkilerinin en gerildiği süreçte, İran ile Suudi Arabistan, Çin’in başkenti Pekin’de 10 Mart 2023’te bir araya gelerek normalleşme kararı almıştı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın Mekke’de imzaladığı ortak savunma anlaşması, bölgenin güvenlik mimarisi açısından yeni bir dönemin başlangıcıdır.
1) TBMM’ye gelen “çerçeve yasa teklifi”, MİT-Öcalan yasa teklifidir.
Irak’ı, ABD-İran savaşının bir alt cephesi yapmaya dönük olaylar yaşandı son bir haftada.
İkinci Dünya Savaşı sonrası ABDJaponya ilişkilerini üç bölüme ayırabiliriz. .