· FikirPilot
Kamboçya’daki Angkor Wat tapınağının merkez kulesinde, atlı süvariler ve geleneksel müzisyenleri gösteren, solduğu için fark edilmeyen resimler bulunuyor. Arkeologlar bu eserleri 2010-2012 arasında, kompleks genelindeki yaklaşık 200 başka resimle birlikte. Detaylar ise asıl hikâyeyi anlatıyor.…
Kamboçya’daki Angkor Wat tapınağının merkez kulesinde, atlı süvariler ve geleneksel müzisyenleri gösteren, solduğu için fark edilmeyen resimler bulunuyor. Arkeologlar bu eserleri 2010-2012 arasında, kompleks genelindeki yaklaşık 200 başka resimle birlikte. NASA’nın Güney Kaliforniya’daki Jet Propulsion Laboratory’de geliştirilen “decorrelation stretch” yöntemiyle belirledi. Dijital görüntülerdeki kontrastı artıran teknik, özellikle solmuş kaya sanatlarının incelenmesinde kullanılıyor.
Kaya sanatı meraklısı ve tıbbi görüntüleme uzmanı Jon Harman, yaklaşık 2005’te Mars görüntülerinde yöntemin ortaya çıkardığı ayrıntıları gördükten sonra NASA’nın 1996 tarihli bir makalesinden yararlanarak Dstretch eklentisini geliştirdi. Makalenin yazarı, JPL çalışanı Ronald Alley’di; Alley, NASA’nın Terra uydusundaki Japon görüntüleme aracı ASTER için yöntemin potansiyelini incelemişti. Harman eklentiyi, National Institutes of Health tarafından geliştirilen açık kaynaklı ImageJ programı için hazırladı.
Dstretch, Meksika’daki San Borjitas Mağarası’nın yanı sıra Norveç, Mısır ve Kanada’daki alanlarda kullanıldı; ayrıca gömülü Antik Yunan yapılarının. Dstretch, Meksika’daki San Borjitas Mağarası’nın yanı sıra Norveç, Mısır ve Kanada’daki alanlarda kullanıldı; ayrıca gömülü Antik Yunan yapılarının ve mumyalanmış insan kalıntılarındaki dövmelerin incelenmesine yardımcı oldu. Harman yılda yaklaşık 200 talep karşılıyor. 2010 civarında oluşturduğu akıllı telefon uygulamaları binlerce kez indirildi.
Bu gelişmenin önemi, uzay araştırmaları için geliştirilen görüntü işleme yaklaşımının, çıplak gözle seçilemeyen kültürel miras izlerini araştırmacıların incelemesine açmasında yatıyor. Dstretch’in açık kaynaklı ImageJ üzerinde çalışması, yöntemin yalnızca büyük kurumların donanımına bağlı kalmadan farklı alanlardaki uzmanlarca kullanılabilmesini mümkün kılıyor; arkeoloji, kaya sanatı, gömülü yapılar. Dstretch’in açık kaynaklı ImageJ üzerinde çalışması, yöntemin yalnızca büyük kurumların donanımına bağlı kalmadan farklı alanlardaki uzmanlarca kullanılabilmesini mümkün kılıyor; arkeoloji, kaya sanatı, gömülü yapılar ve mumyalar üzerindeki uygulamalar bu geçişin kapsamını gösteriyor. Süreç, tıbbi görüntüleme ile arkeolojik belgeleme arasında yöntem aktarımı bulunduğunu da ortaya koyuyor. Ancak dijital olarak belirginleştirilen ayrıntıların sahadaki özgün resimlerle nasıl doğrulanacağı ve bu yaklaşımın eserlerin yorumunu ne ölçüde değiştireceği açık kalıyor.