Marketlerde yeni dönem: Bazı aroma vericilerin satışı yasaklanacak
· Haber61 - Gündem
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yeni yönetmeliğiyle gıdalarda kullanılan aroma vericilere ilişkin önemli değişiklikler yapıldı. Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler yasaklanırken, 10 aroma maddesi için 31 Aralık 2026’dan itibaren yeni dönem başlayacak.
Market raflarında kullanılan bazı ürünlerin içeriğine ilişkin yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği, 14 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni yönetmelikle aroma vericilerin üretimi, kullanımı, piyasaya arzı ve etiketlenmesine ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. 29 Aralık 2011 tarihli önceki yönetmelik ise yürürlükten kaldırıldı. DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI AROMA VERİCİLERE YASAK Yönetmelikte dikkat çeken düzenlemelerden biri aroma vericilerin kaynaklarına ilişkin oldu. Buna göre domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri. Buna göre domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller gıdalarda kullanılamayacak. Düzenleme yalnızca nihai üründe kullanılan aroma maddelerini değil, aroma verici preparatları, ısıl işlem aroma vericilerini, tütsü aroma vericilerini, aroma öncüllerini. Düzenleme yalnızca nihai üründe kullanılan aroma maddelerini değil, aroma verici preparatları, ısıl işlem aroma vericilerini, tütsü aroma vericilerini, aroma öncüllerini ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyalleri de kapsıyor. “DOĞAL” İFADESİ İÇİN YÜZDE 95 ŞARTI Yeni yönetmelikle ürün etiketlerinde kullanılan “doğal” ifadesine ilişkin şartlar da ayrıntılı şekilde belirlendi. Bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal kaynakla bağlantılı olarak “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95'inin belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek. Bu düzenlemeyle aroma vericilerin kaynağı konusunda tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. ALKOLLÜ İÇKİ İSİMLERİNE DE SINIRLAMA Yönetmelik kapsamında bulunan aroma verici ürünlerin herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek. Perakende gıda işletmelerinde tüketicinin talebi üzerine servis edilen veya ambalajlanan gıdalarda aroma vericilerin tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılması da yasaklanacak. ETİKETLERDE YENİ BİLGİLER YER ALACAK Son tüketiciye doğrudan sunulmayan aroma vericilerin ambalaj veya kaplarında ürünün “aroma verici” olduğunun belirtilmesi zorunlu olacak. Etiketlerde ayrıca ürünün gıdada kullanım durumuna ilişkin bilgiler, parti numarası, üretici veya dağıtıcının adı. Etiketlerde ayrıca ürünün gıdada kullanım durumuna ilişkin bilgiler, parti numarası, üretici veya dağıtıcının adı ve adresi, net miktar ile tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi bulunacak. Kullanımı belirli miktarlarla sınırlandırılan maddeler için de gerekli kullanım bilgileri açık şekilde belirtilecek. 10 AROMA MADDESİ İÇİN SON TARİH Yeni düzenlemeyle bazı aroma verici maddeler için geçiş takvimi de oluşturuldu. FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130. FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak. Bu maddeleri içeren gıdaların ithalatına da aynı tarihten itibaren izin verilmeyecek. Söz konusu maddelerin bir bölümünün Avrupa'daki aroma verici listelerinden de daha önce çıkarıldığı belirtildi. FL 04.029 kodlu benzene-1,2-diol 2024'te, FL 05.100 kodlu 4-methyl-2-phenylpent-2-enal ise 2025'te Avrupa Birliği'nin izin verilen aroma maddeleri listesinden çıkarıldı. İŞLETMELERE 31 ARALIK 2026'YA KADAR SÜRE Gıda işletmelerinin yeni yönetmeliğe 31 Aralık 2026'ya kadar uyum sağlaması gerekiyor. Geçiş sürecinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler ise belirlenen şartlar kapsamında raf ömürlerinin sonuna kadar piyasada bulunabilecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmeler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanabilecek.