İsveç’te seçim düğümü: Aşırı sağ geriledi, hükümet hesabı karıştı
· Cumhuriyet
İsveç’te genel seçimlerin ardından iktidar yarışı başa baş sürüyor. Kimse bunu öngöremezdi. Oyların yüzde 90’ından fazlasının sayıldığı seçimde, Magdalena Andersson liderliğindeki dört muhalefet partisi parlamentoda 176 sandalyeye ulaşırken. Başbakan Ulf Kristersson’un sağ ittifakı 173…
Bütün Cumhuriyet arşivi her yerde ve her an yanınızda! İster telefondan, ister bilgisayardan. Cumhuriyet Arşiv 1930 Yılından Bugüne 5.485.115+ Haber Kupürü App Store Google Play 50 BİN + İndirme Size En Uygun Paketi Seçin 4.5 değerlendirme Abonelik Seçeneklerini İnceleyin Edebiyatın. Kültürün Nabzı Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.
Oyların yüzde 90'ından fazlasının sayılmasıyla birlikte eski Başbakan Magdalena Andersson liderliğindeki dört muhalefet partisinin, 349 sandalyeli parlamentoda 176 milletvekilliğine ulaştığı görüldü.
Başbakan Ulf Kristersson'un liderliğindeki sağ ittifak ise 173 sandalyede kaldı. Kristersson'un ittifakında aşırı sağcı İsveç Demokratları da yer alıyor.
Sosyal Demokratların lideri Magdalena Andersson, seçim gecesi yaptığı açıklamada sonuçların mevcut haliyle kesinleşmesi durumunda İsveç'te yeni bir hükümet kurulacağını söyledi.
Andersson, "Şu anda öndeyiz. Eğer bu sonuç doğrulanırsa İsveç'in yeni bir hükümeti olacak" dedi.
2021-2022 yıllarında İsveç'in ilk kadın başbakanı olarak görev yapan Andersson'un partisi yüzde 28,1 oy aldı.
Sosyal Demokratlar ülkenin en büyük partisi olmayı sürdürse de bu oran. Partinin yaklaşık bir yüzyıl içindeki en düşük seçim sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Başbakan Ulf Kristersson'un liderliğindeki Ilımlılar Partisi ise oyların yüzde 19,9'unu aldı.
Kristersson, sonuçların bu şekilde kesinleşmesi halinde Andersson'un diğer üç muhalefet partisiyle hükümet kurma girişimine saygı duyacağını söyledi.
Ancak muhalefet bloğunu oluşturan partiler arasında önemli görüş ayrılıkları bulunduğuna dikkati çekti.
Özellikle yüzde 8,2 oy alan Sol Parti ile yüzde 7,1'e ulaşan Merkez Parti arasındaki siyasi farklılıkların ortak bir hükümet programı oluşturmayı zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Kristersson, sağ partiler arasında farklı bir parlamento çoğunluğu oluşturma ihtimalini de değerlendireceğini belirterek. "Önümüzdeki yıllarda İsveç'i hangi hükümetin yöneteceği hâlâ açık bir soru" dedi.
Seçimin dikkat çeken sonuçlarından biri de aşırı sağcı İsveç Demokratlarının gerilemesi oldu.
Göç karşıtı politikalarıyla bilinen ve 2010 yılında parlamentoya giren parti, yüzde 17,6 oy aldı. Parti 2022 seçimlerinde yüzde 20,6 oy oranına ulaşmıştı.
Böylece İsveç Demokratları, parlamentoya girmesinden bu yana ilk kez bir genel seçimde oy kaybetmiş oldu.
Partinin lideri Jimmie Åkesson, kesin sonuçların henüz belli olmadığını ancak önceki seçime göre birkaç puan kaybettiklerinin açık olduğunu söyledi.
Åkesson buna karşın, İsveç Demokratlarına desteğin toplumda daha görünür hale gelmesini siyasi bir kazanım olarak değerlendirdi.
İsveç'te kesin seçim sonuçlarının açıklanmasının birkaç gün sürebileceği belirtiliyor.
Belediye seçim kurulları çarşamba günü seçim gecesine kadar ilgili merkezlere ulaşmayan oyları saymaya başlayacak.
Ülkede kullanılan bütün oylar daha sonra bölgesel yönetim kurulları tarafından otomatik olarak yeniden sayılıyor. Kesin sonuçların onaylandığı bu sürecin yaklaşık bir hafta sürmesi bekleniyor.
Kristersson son dört yıldır, parlamentoda İsveç Demokratlarının dışarıdan desteğine dayanan bir azınlık koalisyon hükümetine liderlik ediyordu.
Bu model, İsveç Demokratlarına hükümet politikaları üzerinde önemli bir etki alanı sağlamıştı.
Kristersson, seçimler öncesinde sağ ittifakın yeniden iktidara gelmesi halinde İsveç Demokratlarına bazı önemli bakanlık görevlerinin verilebileceğinin sinyalini de vermişti.
Seçim kampanyasının büyük bölümünde kamuoyu araştırmaları sol muhalefetin belirgin biçimde önde olduğunu gösterdi. Ancak seçim yaklaştıkça iki blok arasındaki fark hızla kapandı.
Kampanyada sağlık sistemi, artan yaşam maliyetleri, organize suçlar ve göç politikaları öne çıktı.
Andersson, bankalar ve yüksek gelir gruplarına yönelik vergileri artırmayı, sağlık sistemindeki bekleme sürelerini azaltmayı. Andersson, bankalar ve yüksek gelir gruplarına yönelik vergileri artırmayı, sağlık sistemindeki bekleme sürelerini azaltmayı ve eğitimde gerileyen başarı düzeyini yükseltmeyi vaat etti.
Kristersson ise organize suçlarla ve düzensiz göçle mücadelede hükümetinin aldığı önlemlerin sonuç vermeye başladığını savundu.
Kristersson seçimlerden önce AFP'ye yaptığı açıklamada, yeni dönemde İsveçlilerin günlük yaşam koşullarını iyileştirmeye odaklanacaklarını belirtti.
Kristersson, ABD Başkanı Donald Trump'ın seçim kampanyalarında kullandığı slogana gönderme yaparak, "İsveç'i yeniden büyük yapmak" istediklerini söyledi.
İsveç Demokratları lideri Jimmie Åkesson da seçim kampanyasında benzer bir söylem kullandı.
Son 20 yılda İsveç Demokratlarını siyasetin merkezine taşıyan Åkesson, partisinin seçim mitinglerinden birinde "İsveç daha güvenli, daha iyi. Daha İsveçli hale geliyor" ifadelerini kullandı.