Hürmüz’den Kızıldeniz-Akdeniz’e kelebek etkisi
· Cumhuriyet
ABD’nin İsrail destekçiliğiyle başlattığı İran savaşının etkileri, Körfez’le birlikte Yemen’i de içine almış durumda.
Bütün Cumhuriyet arşivi her yerde ve her an yanınızda! İster telefondan, ister bilgisayardan. Cumhuriyet Arşiv 1930 Yılından Bugüne 5.485.115+ Haber Kupürü App Store Google Play 50 BİN + İndirme Size En Uygun Paketi Seçin 4.5 değerlendirme Abonelik Seçeneklerini İnceleyin Edebiyatın. Kültürün Nabzı Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.
Takip Et: Paylaş: Menü Giriş Yap Kayıt Ol eGazete Giriş Okuma Listem Gündem Yazarlar Çizerler Resmi İlanlar Oyun Siyaset Ekonomi Dünya Spor Yaşam Cumhuriyet'in Egesi Kültür Sanat Cumhuriyet Pazar Sürdürülebilirlik Cumhuriyet Kitap Gurme Sağlık Bilim ve Teknoloji Moda Eğitim Gezi Çevre Otomotiv İş Dünyası Kategoriler Astroloji Uygulamalar Hava Durumu Namaz Vakitleri --> Hürmüz’den Kızıldeniz-Akdeniz’e kelebek etkisi Cumhuriyete Özel Kayıt Ol Giriş Yap --> Takip Et: Paylaş: Mine Esen Son Köşe Yazıları Hürmüz’den Kızıldeniz-Akdeniz’e kelebek etkisi 14.09.2026 04:00 Güncellenme: 14.09.2026 04:00 Takip Et: ABD'nin İsrail destekçiliğiyle başlattığı İran savaşının etkileri, Körfez'le birlikte Yemen'i de içine almış durumda. Körfez'le birlikte Yemen'i de içine almış durumda. Küresel enerji ve ulaşımın can damarlarından Hürmüz'deki kilitlenmeye şimdi de Yemen'in Kızıldeniz'e uzanan stratejik Babülmendep Boğazı eklendi. Diyebilirsiniz ki gelişmeler kaygı verici ama Türkiye'yi doğrudan etkilemez. Ama öyle değil. Çatışmanın genişleme riski var, deniz nakliyatındaki sıkışmanın enerjiden gıdaya küresel fiyatları daha da fırlatması olası. Ve en önemli noktalardan biri de Türkiye'nin, Suudi Arabistan. Pakistan ile geçen ay imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bu kriz ortamında nasıl ele alınacağı.
Ortadoğu-Afrika hattında stratejik konumdaki Yemen uzun yıllardır vekil güçler üzerinden küresel kapışma sahalarından. Hatta Körfez'in Sünni monarşileri Suudi Arabistan ile BAE arasında da yer yer gerilim başlığı. Şii nüfusu da bulunan Suudi Arabistan komşusu Yemen'deki Sünni yönetime başlıca destek veren ülkelerden. İran ise Yemen'de başkent Sanaa da aralarında olmak üzere geniş bir bölgede etkin olan Şii kollarından Husilerle yakın. Tahran, ABD'nin baskısı arttıkça Lübnan, Suriye ve Irak'ta kaybettiği etkinliğinin odağına Husileri koymuş durumda. Son dönemde Suudi destekli Yemen hükümetiyle Husiler arasında ateş hattı derinleşti. Husiler Kızıldeniz'e uzanan boğazda bazı kısımları kapattı. Geçen hafta Irak'tan henüz bilinmeyen birileri tarafından Suudi Arabistan'daki enerji tesisine İHA'lı saldırıyla bölge daha da gerildi. Peki Suudi Arabistan yeni saldırılara uğrarsa, Mekke Anlaşması'na işaretle Türkiye'ye "Hadi gel savunmama yardım et" çağrısı yaparsa ne olur? Soru zorlu, yanıtı da. Mekke Anlaşması'nın içeriğine yönelik bilinmezlikler bunun nedenlerinden. Bir de vuran ve vurduranın kim olduğuna ilişkin spekülasyon, provokasyon ortamının toz dumanlığını da hesaba katmak gerek.
"Büyük ya da Genişletilmiş Ortadoğu (GOP) projelerinin" tümüyle rafa kaldırıldığına inanmak zor. Bölgede emperyalist çıkarlarla dini, etnik, mezhepsel ayrımlar üzerinden kışkırtmalar sürüp gidiyor. İttifak oluşumları kuşkusuz önemli, hatta kimi krize karşı önleyici. Ama önü arkası bilinmezlikler içeren, krizlerin göbeğindeki alanlara uzayacak, ülkeyi ateş hattına atacak olanlara karşı dikkatli yol haritası da şart. Nükleer güç Pakistan'dan, Suudi Arabistan'a şimdilik askeri olmasa da destek mesajlarının daha ağır bir saldırı halinde nasıl bir evreye çevrileceği. Bunun Türkiye'nin tutumuna ilişkin beklentisinin nasıl olacağı kritik dönemeç.
Kriz çemberini öngörerek Türkiye'nin, bir an önce bu anlaşmanın diplomasi ve barış hedefiyle bölgesel kapsayıcılığını genişletmesi iyi bir adım olabilir. Örneğin Mısır, Libya, örneğin diğer Körfez ülkeleri, İran'ın da katılacağı bir oluşum gibi. Böylelikle bölgesel birlikle emperyalist kışkırtmalara set çekilmiş, İsrail'e karşı güçlü bir mesaj da verilmiş olacaktır. Anlaşma genişlemesin diyen cephenin niyetini tartışmak gerekir.
Küresel kelebek etkisi küçümsenmemeli. Hürmüz, Kızıldeniz, Akdeniz, Karadeniz hepsi bir şekilde birbiriyle bağlantılı ve Türkiye tüm bu zorlu çatışma hattı denkleminin içinde. Ülkemizde siyasetten ekonomiye ağır sorunlar, demokratik laik hukuk devleti ilkesinde aşınmalar ise kırılganlık yaratır halde. Oysa güçlü kalmanın anahtarı bu ilkeleri uygulanır hale getirmek, ulusal çıkarları korurken toplumsal kutuplaşmaya geçit vermeden millet iradesine, muhalefete saygı duymak. Baskıyı, "Ben yaptım oldu" yu değil, katılımcı demokrasi sınavını vermek.
Sonu gelmeyen çatışmalar, otokrasiye el veren liderler derken havada I. ve II. dünya savaşlarına bir yenisi mi geliyor sorusunun ağırlığı var. Trumpizmin etkisiyle birlikte AB lokomotifi Almanya, Fransa'da aşırı sağ yükselişi Avrupa'da alarm veriyor. Savunma ve askeri harcamalarda ülkelerin freni boşalmış halde.
İnsan yine kendini ayağından vuruyor. Dünya kaynakları insan eliyle derin yıkım yaşarken insan yarattığı yapay zekâyı da zıvanadan çıkaracak. Dünya kaynakları insan eliyle derin yıkım yaşarken insan yarattığı yapay zekâyı da zıvanadan çıkaracak, kendi sonunu hazırlamaya davet eder bir kontrolsüzlükte ilerliyor. Açgözlülük mü, hırs mı, öngörüsüzlük, yetinmeyi bilmeyen insan doğası mı nedeni ne dersiniz. .
ABD’nin İsrail destekçiliğiyle başlattığı İran savaşının etkileri, Körfez’le birlikte Yemen’i de içine almış durumda.
Festival seçkilerinin yüksek düzeyi, içeriksel ve biçimsel zenginliğin bir arada olmasıyla daha da önem kazanmıştı.
2024 yerel seçimlerinde ana muhalefet CHP başarılı sonuçlar aldı.
11 Eylül 2001 sabahı 3 bin+ insanın hayatını kaybettiği korkunç bir terör saldırısı tarihte yeni bir sayfa açtı.
Yasama, yürütme, yargı arasında güçler ayrılığının; yargı bağımsızlığının; düşünceyi ifade, yayınlama, medya, örgütlenme özgürlüğünün; özgür. Yasama, yürütme, yargı arasında güçler ayrılığının; yargı bağımsızlığının; düşünceyi ifade, yayınlama, medya, örgütlenme özgürlüğünün; özgür ve serbest seçimlerin; laikliğin olmadığı bir ülkede, halkın, milletin egemen olması olanaksızdır.
Tiyatrocular haklı olarak kızıyorlar ama ne yazık ki mahkeme tutanağına geçtiği için tiyatroyu, bu makalede, siyasette bir benzetme olarak kullanmak durumundayım.
Türkiye’deki şirketlerin üye olmak zorunda olduğu, 1 milyonu aşkın üyeyi temsil eden Türkiye Odalar. Türkiye’deki şirketlerin üye olmak zorunda olduğu, 1 milyonu aşkın üyeyi temsil eden Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) yeni bir seçim döneminde.
1 Eylül’de sevgili Şükran Soner’i yitirdik. Hem Cumhuriyet gazetesi hem Türkiye işçi sınıfı, emek mücadelesi, hem de 68 kuşağı için büyük bir kayıp bu.
Tarihin sarkacında bazı kesitler vardır ki, hem kendini tekrar eder, hem de bir bütünün parçalarını defalarca ifşa eder.
Bu hafta sözü güzel ülkemin güzel şehri Trabzon’dan açacağım.
CHP’de İstanbul il başkanlığı yapmış, parti meclisi üyeliğinde bulunmuş, İstanbul milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’yi kaybettik.
Özgür Özel, CHP’nin 38. olağan kurultayında, partinin 13 yıllık genel başkanı ve son seçimde cumhurbaşkanı adayı olan Kemal Kılıçdaroğlu’nu açık farkla yenip genel başkan seçilmesine. olağan kurultayında, partinin 13 yıllık genel başkanı ve son seçimde cumhurbaşkanı adayı olan Kemal Kılıçdaroğlu’nu açık farkla yenip genel başkan seçilmesine ve ardından yapılan olağanüstü ve olağan kurultaylarda da delegelerin tümünün oyunu alarak genel başkanlığını pekiştirmesine karşın, iktidar destekli bir yargı operasyonu ile görevinden uzaklaştırıldı.
Bir tarafın var gücüyle hücum diğer tarafın olanca direnciyle savunma yaptığı, “langırt” ruhu taşıyan bir maç oynuyor Galatasaray ve Kocaelispor. .
Siyasette etik-ahlaki tutum, ufuk çizgisini karartacak noktada desek pek de yanlış olmaz.
İktidar cephesinin başkanlık yönetim sisteminde revizyona gidebileceği yönündeki kulis haberleri peş peşe geliyor.
İsrail’in, İdlib’deki üsse saldırısı Suriye üzerinden bölgesel gerilimin bir anda nasıl alevlenebileceğini hatırlattı.
Washington’ın uzun yıllardır savunma stratejisinin merkezinde Ortadoğu’dan Asya-Pasifik’e odaklanma hedefi var.
Bir kamuoyu araştırması yapıp seçme ve seçilme özgürlüğü hakkından vazgeçer misiniz diye sorsanız, katılımcıların tamamına yakını “Hayır” der.
Küresel çapta demokrasi bitkisel hayatta mı tartışmalarının arasında ülkemiz yeni bir siyasi partiye merhaba dedi
Ankara’yı günler öncesinden “yasak kente” çeviren iki günlük NATO zirvesini geride bıraktık.
“Ağlanacak hale gülmek” deyişi yakında yasaklı sözler tanımına alınır mı bilinmez.
Küresel sistemin temelden sarsıldığı, belirsizliğin sürdüğü bir dönemde CHP, sadece ulusal çapta değil uluslararası düzeyde de demokrasi mücadelesi açısından dikkatle izleniyor. “Sadece parti içindeki çekişme” olarak tanımlanamayacağını sıklıkla vurguladığımız bu süreç, demokrasi ve otokrasi hattında da kritik bir dönemeç.
CHP “mutlak butlan”la birlikte zorlu bir sürecin içinden geçiyor.
CHP’nin eline koluna dolandırılan “mutlak butlan” siyasetteki mücadelede seçmen desteğinin, meydanlardan yükselen mesajın etkisine ilişkin tartışmaları da alevlendirdi.
Zor günler. . Daha zorlarının kapıda olduğu hissini bastırmak giderek zorlaşıyor. Ekonomideki yangın sönmüyor.
Siyasi partiler içinde zaman zaman ayrışmalar yaşanır; demokrasinin, siyasetin doğasıdır.
CHP’ye yönelik “mutlak butlan kararı” Türkiye açısından zorlu demokrasi virajındaki açıyı daha da daralttı.
Ekonomik veriler içinde bulunduğumuz darboğazı ortaya koyuyor.
Osmanlıcı, ümmetçi hayalciler, yine yeniden emperyalist çıkarların önlerine attığı kırıntılarla meşgul.
Günümüzün sıkça kullanılan klişesi: “Hayat hızlı akıyor, gündem çabuk değişiyor. Teknolojik gelişmeler rüzgâr gibi esip geçiyor; durmak, beklemek geride bırakıyor. . ”
İslamabad buluşması; ateş hattının durulması ve Hürmüz kilidiyle birlikte uçuşa geçen küresel enerji piyasasını dindirmek için bir nefes olarak görüldü.
Trump-Netanyahu cephesi, İran’a kolayca girdikleri gibi çıkacakları yanılgısına düşmeleriyle birlikte panikle buldukları her düğmeye basar halde.