Hürmüz'de LNG trafiği durma noktasında
· Dünya Gazetesi
Ortadoğu'daki savaş, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği sert biçimde vurdu. Hatta, petrol akışı alternatif güzergahlarla kısmen sürerken LNG'deki kayıp yüzde 92'ye ulaştı. Açıkçası, son veriler ise boğazdaki LNG trafiğinin geldiği noktayı gözler önüne serdi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 2025'in son çeyreğinde Hürmüz'den günde 21,6 milyon varil petrol geçerken bu miktar ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ardından 2026'nın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile düştü.
Aynı dönemde günlük LNG akışı ise 10,5 milyar fitküpten yalnızca 800 milyon fitküpe geriledi. Böylece petrol geçişleri yüzde 77 azalırken LNG'deki kayıp yüzde 92'yi buldu.
Gemi trafiğine ilişkin son veriler farkın daha da belirginleştiğini gösteriyor.
Clarksons Research verilerine göre 21-27 Haziran haftasında Hürmüz'den 66 ham petrol tankeri ve 16 LNG gemisi geçti. 23-29 Ağustos haftasında ise ham petrol tankeri sayısı 4'e kadar gerilerken tek bir LNG gemisinin geçişi kaydedilmedi.
Bu kesinti küresel doğal gaz piyasası açısından önem taşıyor. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin LNG ihracatında kullandığı tek deniz güzergahı olan Hürmüz'den dünya LNG arzının yaklaşık beşte biri geçiyor. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF), çatışmaların tırmandığı mart-haziran döneminde Katar'dan 300'den fazla, BAE'den. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF), çatışmaların tırmandığı mart-haziran döneminde Katar'dan 300'den fazla, BAE'den ise yaklaşık 20 LNG kargosunun sevk edilemediğini tahmin ediyor.
Petrol taşımacılığında ise Hürmüz'e alternatif güzergahların bulunması kaybı kısmen sınırladı.
Suudi Arabistan petrolünün bir bölümünü Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na yönlendirdi. Bu gelişmenin de etkisiyle Babülmendep Boğazı'ndan geçen petrol miktarı 2025'in son çeyreğinde günlük 5,4 milyon varilken 2026'nın ikinci çeyreğinde 8,1 milyon varile yükseldi. LNG tarafında ise aynı esneklik bulunmuyor.
Calypso Commodities Kıdemli LNG Uzmanı Mehdy Touil, petrolün daha büyük tanker filosu, geniş depolama kapasitesi. Calypso Commodities Kıdemli LNG Uzmanı Mehdy Touil, petrolün daha büyük tanker filosu, geniş depolama kapasitesi ve alternatif boru hatları sayesinde LNG'ye göre çok daha esnek taşınabildiğine dikkat çekti.
LNG ise kriyojenik taşıma gerektiren özel gemilere ihtiyaç duyuyor. Bu gemilerin yüksek maliyeti ve savaş bölgesindeki sigorta riskleri, şirketlerin Hürmüz geçişinde daha temkinli davranmasına neden oluyor.
Asıl sorunlardan biri de Katar'ın konumu. Ülkenin dev LNG ihracat altyapısı Ras Laffan'da bulunuyor ve deniz yoluyla ihraç edilen LNG'nin Hürmüz'den başka çıkış yolu bulunmuyor. Touil bu durumu, "Bir kargonun rotasını değiştirebilirsiniz ancak Katar'ın onlarca yılda geliştirdiği dev ihracat altyapısının rotasını değiştiremezsiniz. " sözleriyle özetledi.
Clarksons LNG Analizleri Başkanı Fabio Reale de LNG tankerlerinin petrol tankerlerinden daha pahalı olmasının gemi sahiplerinin risk alma iştahını azalttığını belirtti. Özellikle geminin değeri üzerinden hesaplanan savaş sigortası primleri LNG taşımacılığını daha da zorlaştırıyor.
Oslo Üniversitesi'nden Francesco Sassi ise mevcut güvenlik koşullarında LNG trafiğinin kısa sürede savaş öncesindeki seviyelerine dönmesinin zor olduğunu belirtti.
Küresel sıvılaştırma tesislerinin büyük bölümünün halihazırda yüksek kapasiteyle çalışması da Katar kaynaklı arz kaybının başka üreticiler tarafından kısa sürede karşılanmasını güçleştiriyor.