Hürmüz Boğazı ve gerilimi azaltma çabaları için Katar'dan İran'a ziyaret
· Anlatılanın Ötesi - Dünya
Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Tahran'da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya gelerek ABD-İran geriliminin azaltılması ve Hürmüz Boğazı'nda geçici deniz koridoru kurulması konularını ele aldı.
ABD ile İran arasındaki askeri hareketlilik büyük oranda azalırken iki ülke arasındaki diplomatik kanallar açık tutuluyor. ABD ile İran arasında arabuluculuk yapan Katar'ın Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, İran'ın başkenti Tahran'da Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya geldi.
Görüşmede bölgedeki son gelişmeler, gerilimin azaltılması ve ABD ile İran arasında yeniden diyalog kurulması için yürütülen çalışmalar ele alındı.
Katar Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre taraflar, bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi için diplomatik çabaların sürdürülmesini değerlendirdi.
Al Sani, komşu ülkelerin egemenliğine ve deniz ulaşımının serbestliğine saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise gerginliğin düşürülmesi ve taraflar arasında köprü kurulması yönünde Katar'ın üstlendiği diplomatik çabaları takdirle karşıladıklarını dile getirdi.
Taraflar, boğazda geçici ortak İran-Umman deniz koridoru oluşturulmasını içeren aşamalı planı görüştü.
Plan kapsamında ayrıca Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesi için ortak bir proje yürütülmesi ele alındı.
Ancak Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak ise İran ile Umman arasında henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını belirterek ayrıntılar üzerindeki görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Hürmüz Boğazı'ndaki petrol taşımacılığında yaşanan büyük gerileme dikkat çekiyor.
ABD ve İran arasındaki çatışma ortamı, küresel petrol ticaretinin en önemli noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat oranlarını doğrudan etkiledi.
Çatışmalar öncesinde boğazdan günlük ortalama 20 milyon varil petrol taşınırken, gemi izleme verileri pazartesi günü bu miktarın günlük 5 milyon varil seviyesine kadar düştüğünü gösterdi.
Petrol fiyatları perşembe günü yükseldi.
Uluslararası Denizcilik Örgütüne göre 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı'nda 70 olay meydana geldi ve 19 denizci hayatını kaybetti.
Son olarak salı günü boğazdan geçen bir tankere menşei bilinmeyen bir cismin çarpması sonucu yangın çıktı; ancak yangının kısa sürede kontrol altına alındığı ve tüm personelin zarar görmeden kurtarıldığı bildirildi.
Katar heyetinin gerçekleştirdiği bu ziyaretten önce, Pakistan ve Umman'dan üst düzey yetkililer de Tahran'a giderek çeşitli temaslarda bulunmuştu.
ABD ile İran arasında 17 Haziran'da imzalanan ancak uygulanamayan mutabakatın arabulucularından Pakistan'ın Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir, 24 Ağustos'ta Tahran'ı ziyaret etti.
Münir, Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya gelirken, her iki ülke de bu görüşmelerin olumlu sonuçlar verdiğini duyurdu.
İki ülke arasındaki çatışma öncesi dönemde müzakereleri kolaylaştıran ve Hürmüz Boğazı'na dair İran'la diyalog yürüten Umman'ın Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi de 25 Ağustos tarihinde Tahran'da temaslarda bulundu.
Kaynak: Anlatılanın Ötesi - Dünya · Derleyen: Elif Aktürk