Değişim kuramı ve karizmatik lider Atatürk - Erhan Erbay

2026-09-09 · Cumhuriyet

Weber toplumsal değişmeye klasik sosyologlardan farklı olarak tek bir nedenle. Çizgisel olarak ilerleyen tarih anlayışı yerine çoklu etkenlerle şekillenen bir tarih görüşünü kabul eder.

Bütün Cumhuriyet arşivi her yerde ve her an yanınızda! İster telefondan, ister bilgisayardan. Cumhuriyet Arşiv 1930 Yılından Bugüne 5.485.115+ Haber Kupürü App Store Google Play 50 BİN + İndirme Size En Uygun Paketi Seçin 4.5 değerlendirme Abonelik Seçeneklerini İnceleyin Edebiyatın. Kültürün Nabzı Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.

Takip Et: Paylaş: Menü Giriş Yap Kayıt Ol eGazete Giriş Okuma Listem Gündem Yazarlar Çizerler Resmi İlanlar Oyun Siyaset Ekonomi Dünya Spor Yaşam Cumhuriyet'in Egesi Kültür Sanat Cumhuriyet Pazar Sürdürülebilirlik Cumhuriyet Kitap Gurme Sağlık Bilim ve Teknoloji Moda Eğitim Gezi Çevre Otomotiv İş Dünyası Kategoriler Astroloji Uygulamalar Hava Durumu Namaz Vakitleri --> Değişim kuramı. Değişim kuramı ve karizmatik lider Atatürk - Erhan Erbay Weber toplumsal değişmeye klasik sosyologlardan farklı olarak tek bir nedenle, çizgisel olarak ilerleyen tarih anlayışı yerine çoklu etkenlerle şekillenen bir tarih görüşünü kabul eder. Weber'in sosyolojisi klasik sosyologların toplumsala yaptığı vurgunun aksine yorumsamacı bir bakış ile bireyin eylemlerinin arka planını anlamaya çalışır. Weber'in metodolojik yöntemi determinist bir açıklama yerine çoklu nedensellik üzerine kuruludur. Bu bağlamda mikro ilişkilerin çözümlenmesiyle makro düzeyi anlamaya çalışır. Bu düşünce ile karizmatik kişilerin tarihsel değişimlerde etkili olduğunu söylemektedir. Bu açıklamaların ışığında Türk devrimi ve Atatürk'ün karizmatik lider özellikleri Weber'in açıklamalarıyla yorumlanacaktır.

Weber'in toplumsal değişiminde başat roller "akılcılık" ve "karizmatik lider"dir. Türk Bağımsızlık Savaşında ve Devrimlerinde de bu iki faktör aynı şekilde etkili olmuşlardır. Weber'in akılcılaşma kavramı "dini zihniyet ve değerlerdeki dönüşümü" içermektedir. Karizmatik lideri de bazı kaynaklarda yer alan İngiltere Başbakanı Lloyd George'nin Atatürk'ün vefatının ardından. "Arkadaşlar, yüzyıllar, nadir olarak dahi yetiştirir, şu talihsizliğimize bakın ki o büyük dahi çağımızda Türk ulusuna nasip oldu, Mustafa Kemal'in dehasına karşı elden ne gelirdi? " sözlerinde görebiliriz.

Weber toplumsal değişimde toplumsal eylem kavramına vurgu yaparak eylemin belirlenebileceği dört yolu, geleneksel eylem, duygusal eylem, değerle ilişkili akılcı eylem. (bu yazıda üstünde durulacak olan) hesaplanmış ve istenilen neticelere uygun araçlarla belirlenen Amaçla İlişkili Akılcı Eylem şeklinde açıklamıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'nin Mondros Mütarekesi'ni imzalaması, Duyunu Umumiye ile beraber ardından İtilaf Devletlerinin İstanbul ve Anadolu'nun her yerini işgal etmesi, esir millet olmak istemeyen Türk halkı için en karanlık günlerdir. Anadolu'nun her yerini işgal etmesi, esir millet olmak istemeyen Türk halkı için en karanlık günlerdir.

Bu günlerin umut ışığı 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a çıkarak kurtuluş hareketini başlatan Mustafa Kemal olmuştur. Mustafa Kemal'in amacı, vatanın işgalcilerden temizlenerek, tam bağımsız ve barışsever bir toplum olarak aklın önderliğinde diğer devletlerle uygarlık yolunda ilerlemektir. Mustafa Kemal, amaçla ilgili akılcı eylem için öncelikle araçlarını belirlemiştir. Bu araçlar; bir millet tasavvuru oluşturmak için insanlarda ümmet anlayışı yerine "millet" duygusunu oluşturmak, milletin gönlüne tam bağımsızlık inancını yerleştirmek. Bu araçlar; bir millet tasavvuru oluşturmak için insanlarda ümmet anlayışı yerine "millet" duygusunu oluşturmak, milletin gönlüne tam bağımsızlık inancını yerleştirmek ve mücadelenin kadrosu olarak millete güven vermek, topyekûn mücadeleyi yürütecek millete dayanan bir iradeyi, meclisi kurmak ve düşmanlara korku veren, millete dayanan güçlü bir ordu kurmaktı. Mustafa Kemal'in Kurtuluş Savaşı'nda izlediği yol, yöntem ve aldığı sonuç Weber'in amaçla ilişkili akılcı eylem ile örtüşmektedir.

Kurtuluş Savaşı sonrası yapılan devrimler Weber'in toplumsal değişimde etkin rol verdiği akılcılık üzerine yapılan değişimlerdir. Mustafa Kemal, savaş esnasında cephede bile kitap okuyan. Çok bilgili, strateji uzmanı, zeki, sorumluluk sahibi, disiplinle çalışan bir asker ve devlet adamıdır. Mustafa Kemal tarih, dil, edebiyat, kamu yönetimi, felsefe, din vb. birçok konuda yaklaşık dört bin kitap okumuş bir entelektüeldir. Batı'nın yaşadığı Aydınlanma döneminden Osmanlı'nın uzak kalmasını, geri kalma nedeni olarak görmektedir. Aydınlanma Weber'in akılcılaşma kavramının pratik halidir. Mustafa Kemal, toplumu biçimlendiren önceki dönemin geleneksel dine dayalı düşünceleri yerine laik anlayış üzerinde geliştirilen Cumhuriyetin ilanı. Mustafa Kemal, toplumu biçimlendiren önceki dönemin geleneksel dine dayalı düşünceleri yerine laik anlayış üzerinde geliştirilen Cumhuriyetin ilanı, hilafetin kaldırılması, Harf Devrimi, Medeni Kanun, Ceza Kanunu, ticaret kanunlarının çıkarılması, kadınların seçme seçilme hakkı, eğitim-öğretim birliği, vb. birçok uygulamalar ile toplumsal değişimi gerçekleştirmiştir.

Weber 1930'lu yılları yaşamış olsaydı karizmatik lider için Mustafa Kemal'den başka lider aramaz, amaçla ilişkili akılcı eylem için Kurtuluş Savaşı. Weber 1930'lu yılları yaşamış olsaydı karizmatik lider için Mustafa Kemal'den başka lider aramaz, amaçla ilişkili akılcı eylem için Kurtuluş Savaşı ve devamındaki Atatürk Devrimleri sürecinden başka örnek vermezdi.

“Mostra” perdelerinde bu hafta sonu, hiç beklemediğimiz kadar hafif ama derinlikli, ummadığımız kadar da hoş. “Mostra” perdelerinde bu hafta sonu, hiç beklemediğimiz kadar hafif ama derinlikli, ummadığımız kadar da hoş ve eğlendirici, üstelik çok boyutlu ve düşündürücü filmlerden oluşan güzel bir “aşk” parantezi yaşadık.

Milli Mücadele 19 Mayıs 1919’da başladı, üç buçuk yıla yakın bir süre içinde 9 Eylül 1922’de zaferle sonuçlandı.

Önce müteahhitlerin suçlamalarıyla belediye başkanının evine sabaha karşı baskın yaparak gözaltına al, ardından tutukla ve görevden uzaklaştır.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 6 Eylül’de yanına ekibini de alıp büyük bir ciddiyetle üç yıllık (2027- 2029) orta vadeli programı (OVP) açıkladı.

Bugün 9 Eylül 2026; İzmir Marşı’ndaki ifadelerle İzmir’in dağlarında çiçeklerin açtığı. Bugün 9 Eylül 2026; İzmir Marşı’ndaki ifadelerle İzmir’in dağlarında çiçeklerin açtığı, bozulmuş düşmanların yel gibi kaçtığı gün; bugün güzel İzmir’imizin kurtuluşunun 104. yıl dönümü…

Tam da 104 yıl önce bugün, bu saatlerde (sabah) Atatürk’ün süvarileri canları pahasına İzmir’e girdiler.

Siyasal yaşamda transferler, istifalar, asılsız suçlamalar, söylem-eylem tutarsızlığı, 180 derece dönüşler. Siyasal yaşamda transferler, istifalar, asılsız suçlamalar, söylem-eylem tutarsızlığı, 180 derece dönüşler, amacı aşan ifadeler, toplumsal yaşamda da gizli tanıklık, iftira, etkin pişmanlık, bahisçilik, lotarya düşkünlüğü kişilik zaafların dışavurumudur.

3 Kasım 1948 günü Cumhuriyet Gazetesi’nin ikinci sayfasında emekli süvari subayı Behçet Bağatır’ın bir mektubu yayınlanır ve şöyle bir çağrıda bulunur. .

Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin ardından geri çekilen Yunan birliklerinin takibi, kuvvetlerin dağınık çekilmesi nedeniyle oldukça güçleşmişti.

Weber toplumsal değişmeye klasik sosyologlardan farklı olarak tek bir nedenle. Weber toplumsal değişmeye klasik sosyologlardan farklı olarak tek bir nedenle, çizgisel olarak ilerleyen tarih anlayışı yerine çoklu etkenlerle şekillenen bir tarih görüşünü kabul eder.

Bugün dünyayı yeni bir büyük savaş tehlikesine sürükleyen sıcak çatışmaların arkasında kimler var?

HPV aşısının Türkiye’nin Ulusal Bağışıklama Programı’na dahil edilip edilmeyeceği yeniden tartışılıyor.

“Ne zaman savaşacağını, ne zaman savaşmayacağını bilen kazanacaktır. ”

Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk ordusunun, emperyalizmin Anadolu’ya gönderdiği Yunan ordusunun. 30 Ağustos 1922’de tırnaklarını söktüğü meydan savaşının üzerinden 104 yıl geçti.

Terör örgütü PKK’ye özel çıkarılan ancak adına “af yasası” denmeyen yasanın imzalanmasının ardından yasaya taraf hemen herkes “eşit yurttaşlık”tan dem vurdu.

Şükran Soner’in gazetecilik çizgisinde işçi hakları, sendikal örgütlenme. İşçi sağlığı–iş güvenliği olağan bir uzmanlık alanının ötesinde, yaklaşık 60 yıllık mesleki tanıklığının temel dayanaklarıdır.

Büyük tarihsel olaylar, yalnızca ortaya çıktıkları bölgeyle sınırlı kalmazlar; dalga dalga başka coğrafyalara yayılır, başka toplumların düşüncelerini ve siyasal hareketlerini etkilerler.

“Çerçeve yasa” olarak adlandırılan ve PKK/ KCK terör örgütüne belli koşullarla “af” getiren 7595 sayılı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” 18.08.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. “Çerçeve yasa” olarak adlandırılan ve PKK/ KCK terör örgütüne belli koşullarla “af” getiren 7595 sayılı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” 18.08.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Sakarya Meydan Muharebesi ile Büyük Taarruz arasında neredeyse tam bir yıl vardır.

Geçen haftalarda bu sütunlarda yer alan “Avukat cüppesi nasıl katlanır? ” başlıklı yazım üzerine çok kıymetli eleştiriler aldım.

Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde yapılan Ulusal Kurtuluş Savaşı, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yer alan bir mucizenin adıdır.

İşçi sendikaları işçi-işveren ilişkilerinde güçsüzü ezmemesi ve emeğin sömürülmemesi, toplumsal yapı içinde de insanca. İşçi sendikaları işçi-işveren ilişkilerinde güçsüzü ezmemesi ve emeğin sömürülmemesi, toplumsal yapı içinde de insanca ve hakça bir düzen kurulmasına katkıda bulunabilecek kurumlar olarak tanımlanabilir.

Oktay Akbal’ın Akyaka’da bahçe içerisinde iki katlı bir evi vardı.

MÖ beşinci yüzyılda yaşamış sofist filozof Kallikles, yasaların alt sınıfları, ezilenleri korumak için güçlülere karşı oluşturulduğunu savunur.

“Veteriner hekimlerin iklim değişikliğiyle ne ilgisi var? ” İlk bakışta haklı bir soru gibi gelebilir.

26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’de başlayan yürüyüş, 9 Eylül sabahı İzmir’de bağımsızlığın bayrağına dönüştü.

Milli Mücadele’nin askeri olarak kazanılmasından sonra, özellikle 1922– 1930’lu yıllarda, yeni Türkiye devleti, ülkenin savaş sonrası ekonomik durumuna karşın şehitlerin aileleri, harp malulleri. Milli Mücadele’nin askeri olarak kazanılmasından sonra, özellikle 1922– 1930’lu yıllarda, yeni Türkiye devleti, ülkenin savaş sonrası ekonomik durumuna karşın şehitlerin aileleri, harp malulleri ve gaziler için çeşitli sosyal, ekonomik ve onurlandırıcı düzenlemeler yaptı.

Neoliberal karşıdevrim süreciyle birlikte dünya solunun içine sürüklendiği sınıf-dışı. Neoliberal karşıdevrim süreciyle birlikte dünya solunun içine sürüklendiği sınıf-dışı, kimlik temelli siyaset arayışları, 1980’li yılların başından itibaren sistematik bir saldırıyla solun merkez siyaseti haline getirildi.

Kadim Anadolu toprakları hem yeryüzü cenneti, hem de katmerli ihanet ve hainler cehennemi olmasının yanında. Osmanlı’da adam yerine konulmamış, çok partili yaşamda inançları siyasetin bit pazarına düşürülmüş halkın kara yazgısının bileşenidir.

YENİ Parti’nin kuruluş sürecinde program ve tüzük tartışmalarının dar ve sınırlı bir çevrede yürütülebilmesi eleştirilere neden oldu.

Saat 05.30’du. 19 Mart sabahı, zifiri karanlıkta, sahur sofrasından kalkarak evimden alınıp Vatan Emniyet’e götürüldüm. Aradan aylar geçti.

Ülkemizde eğitim-öğretim kurumlarında, kişi hak ve özgürlüklerinde, siyasi partilerde, sivil toplum örgütlerinde ciddi değişim ve dönüşümler yaşanmakta.

Christopher Nolan’ın The Odyssey filmi dünyanın dört bir yanında büyük ilgi görüyor. Homeros yeniden keşfediliyor.