· Cumhuriyet
Gıda alerjisi ile gıda hassasiyeti arasındaki farklar, bireylerin yaşam kalitesini ve sağlık durumunu doğrudan etkileyen en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Uzmanlar, çocukluk çağında sıkça karşılaşılan alerjenleri, belirtileri ve hangi alerjilerin zamanla geçebileceğine dair kritik detayları açıkladı.
Bir reaksiyonun alerji mi yoksa hassasiyet intolerans mı olduğunu anlamak önemlidir çünkü bazı gıda alerjileri zamanla geçebilir.
Besin hassasiyeti, vücudunuzun belirli yiyeceklere kötü tepki vermesi durumudur ancak alerjiden farklı olarak bağışıklık sisteminiz devreye girmez.
Laktoz hassasiyeti ve gluten hassasiyeti, çölyak hastalığı ile karıştırılmamalı, bunun klasik örnekleridir.
Manchester niversitesi'nden molek ler alerji profes r Clare Mills, "Genellikle hayati tehlike oluşturmazlar ama zorluklara yol a abilirler" diyor.
En yaygın gıda alerjisi türü, bağışıklık sisteminizin güvenli bulmadığı gıdalardaki proteinlere tepki verdiği IgE aracılı alerjidir.
Bu, bağışıklık sisteminin alerjen bir maddeyle karşılaştığında İmm noglobulin E (IgE) adı verilen antikorları retmesiyle oluşan, dakikalar i inde hızla gelişen bir Tip I aşırı duyarlılık reaksiyonudur.
Mills’e göre, IgE antikorları normalde parazitler gibi şeylerle savaşır ancak bazılarımızda polen veya yiyeceklere tepki olarak gelişirler.
Alerjik reaksiyon bir çok kişi için nispeten hafif seyrederken, bazıları için hızla hayati tehlike oluşturabilir.
Dahası, bazı kişilerde reaksiyonu tetiklemek için çok küçük bir miktar bile yeterlidir. Bu nedenle gıda alerjileri çok tehlikeli olabilir ve ambalajlarda eser miktarda fıstık içerebilir gibi uyarılara rastlamanız bu yüzdendir.
Gıda alerjisinin belirtileri hemen veya günler sonra ortaya çıkabilir. Bu belirtiler şunlar: D k nt ve kaşıntılı cilt, ishal ve kusma gibi diğer belirtiler de hassasiyetle rt şebilir, bu nedenle profesyonel bir teşhis almak nemli.
King’s College London’dan çocuk alerjisi profesörü Alexandra Santos, insanların gıda alerjilerini bildirmelerinin, doğru bir değerlendirme sonrasında alerjilerinin teyit edilmesinden daha yaygın olduğunu söylüyor.
Yine de nefes darlığı, boğaz şişmesi veya anafilaksi belirtilerinden herhangi birini yaşayan herkes acil tıbbi yardım almalıdır.
Anafilaksi, bir alerjene maruz kaldıktan sonra dakikalar içinde gelişen, tüm vücudu etkileyen ve ölümcül olabilen en şiddetli alerjik reaksiyon türüdür.
Şiddetli egzaması olan küçük çocuklarda risk daha yüksek olabilir.
Birleşik Krallık Alerji Vakfı’nın klinik hizmetler başkanı Amena Warner’a göre, cilt bariyeri bozulduğunda, alerjenler içeri sızarak tolerans gelişmeden önce ciltte hassasiyet oluşturabilir.
Eğer doktorunuz egzamanın kontrol altına alınması için steroid gerekebileceğini düşünüyorsa şaşırmayın veya korkmayın, egzamayı ne kadar uzun süre ihmal ederseniz, gıda alerjisi geliştirme olasılığı o kadar artar.
Egzaması olan çocukların ve yumurta alerjisi olanların fıstık alerjisi geliştirme riskinin de daha yüksek olabileceğini ekliyor.
Yeni araştırmalar, fıstık ve yumurta gibi yaygın alerjenlerin yaklaşık altı aylıktan itibaren bebeklerin beslenme düzenine dahil edilmesinin alerji geliştirme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Dolayısıyla, ailede gıda alerjisi öyküsü yoksa bu durumda tıbbi yardım almalısınız, ek gıdalara geçiş sırasında yaygın gıda alerjenlerinden kaçınmanıza gerek yok.
İngiliz Ulusal Sağlık Hizmeti NHS’e göre, alerjik değilseniz hamilelik döneminde yaygın alerjenlerden kaçınmanıza gerek yok.
"V cudun bu bağışıklık sistemi tarafından tanınmaya ihtiyacı var" diye a ıklıyor Warner.
Mills’e göre iyi haber şu ki, bebekler genellikle bazı alerjilerden kurtulabiliyor. Bunlar arasında şu gıdalar yer alıyor.
Mills’e göre, yetişkinlerde inek sütü alerjisi olması mümkün olsa da bu çok nadir görülen bir durumdur.
Avrupa genelinde binlerce çocuğun katılımıyla bir doğum kohortu çalışması yürüttük. Okul çağı takibini yaptığımızda, tek bir inek sütü alerjisi olan çocuk kalmamıştı. Ancak bebeklik dönemlerinde bu oran yaklaşık yüzde 1,5 civarındaydı.
Santos’a göre, diğer gıda alerjileri kalıcı veya ömür boyu sürme eğilimindedir.
Uzmanlar, alerjinizin geçtiğini düşünseniz bile, alerji testlerinin asla evde yapılmaması gerektiğini vurguluyor.
Mills’in bu konudaki görüşü çok net. Bunların hiçbirini evde denememelisiniz. Kesinlikle güvenli değil.
Santos’a göre en güvenli yöntem, hastaların sıkı tıbbi gözetim altında yiyeceğin çok küçük ve artan miktarlarını denediği oral besin testi yöntemidir.
Bilim insanları kesinlikle heyecan verici ilerlemeler kaydediyorlar.
Mills’e göre, fıstık alerjisi tedavisinde kullanılan Palforzia onaylandı ve kesin bir tedavi olmasa da hassasiyeti azaltabiliyor.
Ayrıca süt, yumurta ve ağaç yemişleri için de tedavi yöntemleri geliştirildiğini ekliyor.
Gıda alerjileri zamanla, özellikle çocukluk döneminde değişebilir, ancak uzmanlar şüphelenilen her alerjinin doktorlar tarafından doğru şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.
Bazı çocuklar zamanla, küçükken alerjik reaksiyonlara neden olan yiyecekleri yiyebilir hale gelebilirler ancak bir alerjinin gerçekten geçip geçmediğini yalnızca profesyonel gözetim altında yapılan tıbbi testler belirleyebilir.
Kaynak: Cumhuriyet · Derleyen: Elif Aktürk