Çin’in robotları savaş sahasına hazırlanıyor
· Dünya Gazetesi
Çin, insansı robotları yalnızca fabrika ve gösteri alanlarında değil, geleceğin savaş sahasında da kullanmaya hazırlanıyor. Askerî belgeler, şehir çatışmalarından keşif görevlerine kadar uzanan yeni kullanım senaryolarını ortaya koydu.
Pekin'de ağustos ayında düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları'nda robotların koşma, dövüş sporları, denge ve koordinasyon alanlarında ulaştığı seviye dikkat çekmişti. Etkinliğin ardından Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun yayın organında, laboratuvarlarda geliştirilen ileri teknolojilerin askerî eğitim alanlarına daha hızlı aktarılması çağrısı yapıldı.
Bugün ortaya çıkan tablo ise bu yaklaşımın yalnızca bir değerlendirmeden ibaret olmadığını gösteriyor. Askerî tedarik ilanları, akademik çalışmalar, patentler, resmî yayınlar, hükümet kayıtları ve savunma şirketi materyallerinden oluşan 100'den fazla belge, insansı robot teknolojisine yönelik çalışmaların özellikle 2025. 2026 yıllarında hızlandığına işaret ediyor.
Çalışmaların merkezinde robotların çevreyi algılaması, nesneleri kullanabilmesi, farklı arazilerde hareket edebilmesi ve gerçek görevlerden elde edilen verilerle eğitilmesi bulunuyor. Ancak mevcut aşamada silahlı bir insansı robot sisteminin Çin ordusunun operasyonel birliğinde görev yaptığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor.
Çin'in üzerinde çalıştığı en dikkat çekici senaryolardan biri şehir çatışmalarını kapsıyor. Ağustos 2025 tarihli bir askerî araştırmada insansı robot, robot köpek ve insansız kara araçlarından oluşan toplam altı robotun iki saldırı ekibine dağıtılması. Ağustos 2025 tarihli bir askerî araştırmada insansı robot, robot köpek ve insansız kara araçlarından oluşan toplam altı robotun iki saldırı ekibine dağıtılması ve askerlerle birlikte hareket etmesi modellendi.
Senaryoda robotların düşman kontrolündeki bir binaya girerek kat kat ve oda oda ilerlemesi öngörülüyor. Araştırmacılar bu tür bir yapının gerektirdiği teknolojilerin beş ila 10 yıllık dönemde kullanılabilir seviyeye gelebileceğini değerlendirirken. Araştırmacılar bu tür bir yapının gerektirdiği teknolojilerin beş ila 10 yıllık dönemde kullanılabilir seviyeye gelebileceğini değerlendirirken, robotların hangi silahları taşıyacağı veya angajman kurallarının nasıl işleyeceği açıklanmıyor.
İnsansı robot yapısının burada önemli bir avantaj yaratabileceği değerlendiriliyor. İki kol ve iki bacağın merdiven, bina içi alanlar, tüneller ve gemiler gibi insan hareketine göre tasarlanmış ortamlarda robot köpeklerden veya tekerlekli sistemlerden farklı görevler üstlenmesine imkân verebileceği düşünülüyor.
Çin Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin Haziran 2025'te düzenlediği bir yarışmada ise robotlara düşman hattının gerisine sızmayı canlandıran görevler verildi. Robotlardan belirlenen bölgeye girmeleri, çevrenin haritasını oluşturmaları ve hedefleri tespit etmeleri istendi.
Başka senaryolarda kimlik kontrolü, askerî tesislerde güvenlik devriyesi ve disiplin denetimi gibi görevler ele alındı. Üniversite, bu çalışmaların insansı robot teknolojisini gelecekte savaş alanına taşıyabilecek bir test ortamı oluşturduğunu belirtti.
Tedarik ilanları da araştırmalarla aynı yönde ilerledi. Çin ordusu Mayıs 2025'te kurulum ve teknik eğitimi de kapsayan bir insansı robot alımı için ihale açarken, dört ay sonra akıllı algılama. Çin ordusu Mayıs 2025'te kurulum ve teknik eğitimi de kapsayan bir insansı robot alımı için ihale açarken, dört ay sonra akıllı algılama ve hassas hareket kabiliyeti sağlayacak yeni bir sistem için ayrı bir tedarik süreci başlatıldı.
Haziran 2026'da ise insansı robotların eğitiminde kullanılacak kamera, radar. Haziran 2026'da ise insansı robotların eğitiminde kullanılacak kamera, radar ve hareket verilerinin toplanması ve sınıflandırılması için yaklaşık 300 bin dolarlık bütçe ayrıldı. Toplanacak veriler arasında robotların hangi arazilerden geçebildiğine ilişkin bilgiler de bulunuyor.
Askerî araştırmaların yanında Çin'in savunma sanayisi de doğrudan insansı robot geliştirmeye başladı. Devlete ait savunma grubu Norinco tarafından geliştirilen tam boyutlu Fuxi, bu çalışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Fuxi; nöbet, her türlü hava koşulunda keşif, akıllı devriye ve insanlar açısından tehlikeli görevlerde kullanılmak üzere tasarlandı. Robotun en önemli özelliklerinden biri ise insan operatörün hareketlerini gerçek zamanlı olarak uzaktan takip edebilmesi.
Bu sistem, robotun savaş alanında bütün kararları kendi başına vermesi yerine uzaktaki bir insan tarafından yönetilmesini mümkün kılıyor. Böylece insansı robot teknolojisinin bugün karşı karşıya olduğu yapay zekâ, karar verme. Böylece insansı robot teknolojisinin bugün karşı karşıya olduğu yapay zekâ, karar verme ve öngörülemeyen çevre koşullarına uyum sorunlarının bir bölümü aşılmaya çalışılıyor.
Askerî yarışın arkasındaki en önemli unsurlardan biri Çin'in ticari insansı robot pazarında ulaştığı üretim kapasitesi. BofA Global Research verilerine göre Çinli üreticiler 2025 yılında dünya genelindeki insansı robot sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 95'ini gerçekleştirdi.
Bu üretim gücü yalnızca ticari robot pazarında değil, savunma teknolojilerinde de Çin'e geniş bir tedarik zinciri ve yetişmiş mühendislik altyapısı sağlıyor. Sensörler, motorlar, eklem sistemleri, bataryalar ve yapay zekâ yazılımlarındaki ilerleme, askerî robot geliştirme maliyetlerini de aşağı çekebilecek bir yapı oluşturuyor.
Yarış yalnızca Çin'le sınırlı değil. ABD Ordusu da askerlerle birlikte görev yapabilecek askerî insansı robot yetenekleri geliştirmek amacıyla bir program başlattı; keşif, güvenlik, engel temizleme, tehlikeli madde operasyonları. ABD Ordusu da askerlerle birlikte görev yapabilecek askerî insansı robot yetenekleri geliştirmek amacıyla bir program başlattı; keşif, güvenlik, engel temizleme, tehlikeli madde operasyonları ve şehir çatışmaları potansiyel kullanım alanları arasında gösteriliyor.
Tüm ilerlemeye rağmen insansı robot sistemlerinin gerçek savaş alanında yaygın biçimde kullanılmasının önünde önemli engeller bulunuyor. Enerji tüketimi, batarya süresi, dayanıklılık ve kontrolsüz çevrelerde güvenilir hareket edebilme yeteneği mevcut sistemlerin en zayıf noktaları arasında.
Savaş alanı aynı zamanda laboratuvarlardan çok daha karmaşık kararlar gerektiriyor. Sivillerle askerlerin ayırt edilmesi, teslim olan veya yaralanan kişilerin tanınması. Sivillerle askerlerin ayırt edilmesi, teslim olan veya yaralanan kişilerin tanınması ve ölümcül güç kullanımına ilişkin kararlar otonom sistemlerin önündeki en tartışmalı konular arasında yer alıyor.
Çin Savunma Bakanlığı da yapay zekâ destekli silahların insan kontrolü altında kalması gerektiği görüşünü dile getiriyor. Buna rağmen tedarik belgeleri ve araştırmalar, insansı robot teknolojisinin yalnızca sanayi. Buna rağmen tedarik belgeleri ve araştırmalar, insansı robot teknolojisinin yalnızca sanayi ve hizmet sektörünün değil, önümüzdeki yıllardaki küresel askerî teknoloji rekabetinin de önemli başlıklarından biri olacağını gösteriyor.