BRICS ülkeleri, Orta Doğu’daki savaşın sınamalarına rağmen güç birliğini artırma arayışında
· Anadolu Ajansı
Çin, Rusya ve Hindistan'ın öncülük ettiği BRICS Grubu ülkeleri, ABD. İsrail'in İran'a saldırılarıyla Orta Doğu'da başlayan savaşın ardından ilk liderler zirvesi için bir araya gelecek.
EDITION Dünya BRICS ülkeleri, Orta Doğu’daki savaşın sınamalarına rağmen güç birliğini artırma arayışında Çin, Rusya. Hindistan'ın öncülük ettiği BRICS Grubu ülkeleri, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla Orta Doğu'da başlayan savaşın ardından ilk liderler zirvesi için bir araya gelecek. Emre Aytekin 11 Eylül 2026 • Güncelleme: 11 Eylül 2026 PEKİN 18. BRICS Liderler Zirvesi, 12-13 Eylül'de Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de toplanacak. Hindistan Başbakanı Nerandra Modi'nin ev sahipliğinde düzenlenecek zirveye Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin. Hindistan Başbakanı Nerandra Modi'nin ev sahipliğinde düzenlenecek zirveye Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın katılacağı bildirildi.
Zirve, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından grubun liderler düzeyindeki ilk buluşması olacak. Savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiyle birlikte enerji güvenliği alanında ortaya çıkardığı kriz, Rusya, İran, Suudi Arabistan. Savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiyle birlikte enerji güvenliği alanında ortaya çıkardığı kriz, Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi enerji tedarikçisi ülkeler ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi büyük nüfuslu enerji ithalatçısı ülkeleri bir araya getiren grubun bu konuda yapacağı tartışmaları önemli hale getiriyor.
Ekonomik işbirliği konularının merkezde olduğu BRICS zirve toplantıları son yıllarda çok kutuplu dünya, küresel yönetimin iyileştirilmesi, yükselen ekonomilerin dünya ekonomisindeki etkisinin artırılması. "Küresel Güney" ülkeleri arasında dayanışmanın geliştirilmesi gibi tema ve kavramların dile getirildiği bir platform olarak öne çıkıyor.
2009'da Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından, "BRIC" adıyla bir forum olarak kurulan, 2011'de Güney Afrika'nın katılımıyla "BRICS" adını alan grup, 2024'te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, BAE. 2025’te Endonezya’nın katılımıyla 11 üyeli bir topluluğa dönüştü.
Genişleme sürecinin ardından BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını, küresel ekonomik hasılanın yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden bir topluluk haline geldi.
Genişleyen BRICS, ABD ve Avrupa ülkelerinin öncülük ettiği uluslararası kurum ve örgütlere alternatif olma potansiyelini güçlendirse de grup içi rekabet. Genişleyen BRICS, ABD ve Avrupa ülkelerinin öncülük ettiği uluslararası kurum ve örgütlere alternatif olma potansiyelini güçlendirse de grup içi rekabet ve çıkar ayrışmaları, halen tek ve bütünlüklü bir stratejik duruşun sertleşmesine imkan vermiyor.
ABD ile ekonomik ve jeostratejik rekabet içindeki Çin, BRICS'i, gelişmekte olan ülkeler ve yükselen ekonomilerle işbirliğini. ABD ile ekonomik ve jeostratejik rekabet içindeki Çin, BRICS'i, gelişmekte olan ülkeler ve yükselen ekonomilerle işbirliğini ve dayanışmasını geliştirerek Washington'ın küresel hakimiyetine ve öncülük gruplaşmalarına karşı kendi öncülüğünde ve hamiliğindeki çok kutuplu bir dünya düzenine geçişe aracılık edebilecek platformlardan biri olarak görüyor.
ABD ile dolaylı ve doğrudan çatışma içindeki Rusya ve İran için ise BRICS, Washington'ın ekonomik yaptırım ve izolasyon hamlelerine karşı uluslararası alanda yalnız olmadıklarını göstermek için fırsat. Bu yaptırımların ekonomik etkilerini bertaraf edecek uluslararası işbirlikleri için bir zemin yaratıyor.
Öte yandan hem ABD hem de Rusya ile yakın ilişkileri olan ev sahibi Hindistan, BRICS'in ABD. Batı karşıtı bir yöne evrilmesini çıkarlarına uygun görmüyor. Hindistan, BRICS içinde Çin'in yükselişi ve etkisini genişletmesinden rahatsızlık duyan tek aktör konumunda bulunuyor.
ABD/İsrail-İran Savaşı, küresel enerji güvenliği açısından yarattığı krizin yanı sıra BRICS'in yeni üyeleri arasında bir çatışmayı ortaya çıkardı. İran, ABD ve İsrail'e yönelik misillemelerinde BAE ve Suudi Arabistan'ı hedef alan saldırılar düzenlendi.
İran'ın önemli bir enerji nakil hattı olan Hürmüz Boğazı'nın kapatması, enerji ihracatçısı bölge ülkelerinin yanı sıra enerji tedariki için bölgeye bağımlılığı yüksek Çin. Hindistan gibi büyük pazar ülkelerini olumsuz etkiliyor. Nakil krizinin enerji fiyatlarında yol açtığı artış, alternatif bir tedarikçi olan Rusya dışında neredeyse tüm BRICS ülkelerinin aleyhine bir durum yaratıyor.
Çin Devlet Başkanı Şi, zirveye katılmak üzere 7 yıl sonra Hindistan'ı ziyaret edecek. Şi’in ziyareti, Himalayalar’daki sınır sorunları nedeniyle gerilimli bir dönem yaşayan Asya’nın iki dev ülkesi arasındaki yumuşama sürecinin devamı olarak görülüyor. Hindistan Başbakanı Modi, geçen yıl Çin’in Tiencin kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi'ne katılarak ilk adımı atmıştı. Çin lideri buna karşılık veriyor.
Çin ile Hindistan arasında Himalaya Dağları'nın çevrelediği belirsiz sınır hattı, uzun yıllardır egemenlik tartışmalarına neden oluyor. Akarsular, göller, buzullar ve karlı zirvelerin bulunduğu 3 bin 500 kilometrelik sınır, tarafları sık sık karşı karşıya getiriyor.
Pekin yönetimi, "Güney Tibet" olarak adlandırdığı Hindistan'ın Arunaçal Pradeş eyaletindeki 90 bin kilometrekarelik toprakta hak iddia ediyor. Yeni Delhi ise Aksay Çin Platoları'nı kapsayan 38 bin kilometrekarelik alanın Çin tarafından işgal edildiğini savunuyor.
Tartışmalı sınır hattında 2020'de yaşanan çatışmayla doruk noktasına çıkan anlaşmazlığın çözümü için yürütülen müzakereler 2024'te anlaşmayla sonuçlanmış. Çin Devlet Başkanı Şi ile Hindistan Başbakanı Modi, anlaşmanın ardından, 23 Ekim 2024'te, Rusya Federasyonu'na bağlı Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'daki 16. BRICS Liderler Zirvesi marjında, 5 yıl aradan sonra ilk kez yüz yüze görüşmüştü.
Liderlerin görüşmesinin ardından sınır sorununa çözüm bulmak üzere Çin-Hindistan Sınır Sorunu Özel Temsilcileri Mekanizması yeniden faliyete geçirilmiş. Liderlerin görüşmesinin ardından sınır sorununa çözüm bulmak üzere Çin-Hindistan Sınır Sorunu Özel Temsilcileri Mekanizması yeniden faliyete geçirilmiş, doğrudan uçuşlar, sınır ticareti ile dini amaçlı ziyaretler yeniden başlatılmıştı.
Çin ve Hindistan liderlerinin, zirve marjında Yeni Delhi'de yapacağın görüşmede sınır sorununa adil, makul. Çin ve Hindistan liderlerinin, zirve marjında Yeni Delhi'de yapacağın görüşmede sınır sorununa adil, makul ve karşılıklı uzlaşılabilir bir çözüm bulunmasını teşvik etmek üzere pozitif adımlar atılması gerektiğine dari mesajlarımn yinelenmesi bekleniyor.
Haberi Paylaş Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.