Asya'da altyapıya yılda 1,7 trilyon dolar gerekiyor: AIIB emeklilik fonlarını devreye sokuyor
· Dünya Gazetesi
Asya’nın altyapı yatırımlarında yıllık ihtiyaç 1,7 trilyon dolara ulaşırken finansman açığı 700 milyar doları buluyor. Açıkçası, aIIB, emeklilik ve sigorta fonlarını doğrudan altyapı borçlarına çekecek yeni bir platform hazırlıyor.
AIIB'nin hazırladığı sistemin temelinde altyapı yatırımlarını kurumsal yatırımcılar açısından daha kolay erişilebilir hale getirmek bulunuyor.
Bugünkü modelde emeklilik fonları, sigorta şirketleri veya diğer büyük yatırımcıların altyapı projelerine katılabilmesi için çoğu zaman her proje özelinde ayrı koşulların görüşülmesi gerekiyor. Bu süreç yatırımların ölçeklenmesini ve sermayenin hızlı hareket etmesini zorlaştırıyor.
Yeni platformda ise AIIB ile kurumsal yatırımcıların önceden ortak yatırım koşulları belirlemesi hedefleniyor. Böylece uygun bir altyapı borcu ortaya çıktığında her işlem için sıfırdan müzakere yapmak yerine aynı çerçeve üzerinden yatırım yapılabilecek.
Platform özellikle altyapı projelerine verilen krediler ve diğer borç araçlarına odaklanacak. Emeklilik fonları ve sigorta şirketleri böylece AIIB ile birlikte farklı ülkelerdeki projelere yatırım yapabilecek.
Sistemin banka tarafından desteklenmesi, gelişmekte olan piyasalardaki altyapı projelerinde kurumsal yatırımcıların en önemli çekincelerinden biri olan risk değerlendirmesini de kolaylaştırabilir.
AIIB'nin hedefi küçük değil. Banka faaliyete başladığı tarihten 2025 sonuna kadar doğrudan. Banka faaliyete başladığı tarihten 2025 sonuna kadar doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 17,5 milyar dolarlık özel sermayeyi altyapı yatırımları için harekete geçirdi.
Yeni platformla bu rakamın çok daha hızlı büyütülmesi ve özel sermaye mobilizasyonunun yaklaşık dört katına çıkarılması hedefleniyor.
AIIB Baş Yatırım Sorumlusu Kim-See Lim, altyapının yatırım yapılabilir bir varlık sınıfı haline getirilmesi gerektiğini belirterek benzer yatırımcılarla ortak kurallar üzerinde çalışacaklarını açıkladı.
Platform henüz erken geliştirme aşamasında bulunuyor. Yeni sistemin ayrıntılarının önümüzdeki altı ila dokuz ay içinde netleşmesi bekleniyor.
AIIB'nin 111 üye ülkesi bulunuyor. Dolayısıyla kurulacak mekanizmanın yalnızca birkaç büyük Asya ekonomisinde değil, gelişmekte olan çok sayıda ülkedeki enerji, ulaşım, dijital altyapı. Diğer projelerde kullanılması mümkün.
Yeni para arayışının arkasında Asya'nın dev altyapı ihtiyacı bulunuyor. Bölgenin ekonomik büyümesini sürdürebilmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele edebilmesi için yıllık altyapı yatırım ihtiyacının yaklaşık 1,7 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
Ancak mevcut kamu kaynakları ve geleneksel banka finansmanı bu büyüklüğün tamamını karşılamaya yetmiyor.
AIIB değerlendirmelerine göre yıllık finansman açığı bazı hesaplamalarda 700 milyar dolara kadar ulaşıyor.
Bu nedenle çok taraflı kalkınma bankaları artık yalnızca kendi bilançolarından kredi vermeye değil, özel sermayeyi daha büyük ölçeklerde projelere çekmeye çalışıyor.
Emeklilik fonları bu açıdan özellikle önemli. Uzun vadeli yükümlülüklere sahip bu fonlar istikrarlı ve uzun süreli gelir üreten enerji santralleri, elektrik şebekeleri, yollar, veri merkezleri. Diğer altyapı yatırımlarına doğal yatırımcı olarak görülüyor.
Sigorta şirketlerinin de benzer şekilde uzun vadeli yatırım yapabilecek büyük portföyleri bulunuyor.
Yeni mekanizma Türkiye açısından da önem taşıyor. Türkiye, AIIB'nin 111 üyesi arasında bulunuyor ve banka son yıllarda ülkedeki enerji, ulaşım, sanayi ve sürdürülebilir altyapı projelerine finansman sağlıyor.
AIIB yalnızca geçen hafta Türkiye'de ileri yeşil üretim yatırımı için 75 milyon dolarlık yeni finansman açıkladı.
Yeni platform devreye girdiğinde Türkiye'deki uygun projeler için yalnızca AIIB'nin kendi kaynakları değil, platforma katılan uluslararası emeklilik. Sigorta fonlarının sermayesi de kullanılabilecek.
Banka son dönemde özel sermayeyi altyapıya taşımak için farklı finansal araçları da devreye sokuyor. Mayıs ayında 306 milyon dolarlık altyapı borç portföyünün menkul kıymetleştirilmesine destek verirken ağustos ayında HSBC ile 500 milyon dolarlık yeşil, sosyal. Mayıs ayında 306 milyon dolarlık altyapı borç portföyünün menkul kıymetleştirilmesine destek verirken ağustos ayında HSBC ile 500 milyon dolarlık yeşil, sosyal ve sürdürülebilir tahvil yatırım platformunu onayladı.
Yeni sistem ise tek tek fon veya tahvil yatırımlarından daha büyük ölçekli bir model hedefliyor.
Asya'nın önündeki 1,7 trilyon dolarlık yıllık yatırım ihtiyacı düşünüldüğünde kamu kaynaklarının tek başına yeterli olmadığı açık. AIIB'nin yeni hamlesi bu nedenle altyapı finansmanında dünyanın en büyük para havuzlarından biri olan emeklilik. Sigorta fonlarını daha doğrudan devreye sokmayı amaçlıyor.