ABD tatbikatları kıstı, Çin için yeni boşluk uyarısı
· Dünya Gazetesi
ABD’nin Güney Kore ile askeri tatbikatların ölçeğini küçültmesi Asya’da yeni bir güvenlik tartışması başlattı. Filipinler, kararın Çin tarafından fırsat olarak görülebileceği uyarısında bulunurken Manila bölgedeki savunma ortaklıklarını hızla genişletiyor.
Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, Seul Savunma Diyaloğu sırasında yaptığı değerlendirmede. Çin'in ABD ile Güney Kore arasındaki tatbikatların küçültülmesini bölgedeki etkisini yeniden artırmak için bir fırsat olarak görebileceğini söyledi.
Teodoro, buna karşılık Washington'dan Filipinler'e verilen güvenlik taahhütlerinin değişmediğine ilişkin kesin güvence aldıklarını belirtti.
Trump geçen ay, Güney Kore ile gerçekleştirilen ortak askeri tatbikatların önemli ölçüde azaltılması talimatını vermişti. Karar, ABD'nin Asya'daki askeri caydırıcılığının zayıflayıp zayıflamadığı konusunda yeni bir tartışma başlattı.
Teodoro'ya göre Çin, bölgede oluşabilecek askeri veya siyasi boşluklardan yararlanma konusunda hızlı davranabilir. Filipinli bakan, Güney Kore ile tatbikatların azaltılmasının bütün Hint-Pasifik açısından değerlendirildiğinde Pekin'e yeniden daha güçlü biçimde sahaya çıkma fırsatı verebileceği görüşünü dile getirdi.
Bununla birlikte Manila ile Washington arasındaki askeri faaliyetlerde herhangi bir azaltma olmadığını vurgulayan Teodoro, ABD-Filipinler savunma işbirliğinin genişlemeye devam ettiğini kaydetti.
İki ülke arasındaki Karşılıklı Savunma Antlaşması da Filipinler'in Çin ile Güney Çin Denizi'nde yaşadığı gerilim nedeniyle son yıllarda daha fazla önem kazanmış durumda.
Filipinler yalnızca ABD'ye bağlı bir güvenlik modeli kurmak yerine farklı ülkelerle savunma ilişkilerini de büyütüyor. Manila son dönemde Kanada ve Yeni Zelanda ile yeni anlaşmalar yaptı.
Fransa ile yabancı askeri birliklerin ülkeye giriş ve faaliyetlerine ilişkin bir anlaşma imzalanırken. İngiltere ile de benzer bir düzenleme için görüşmeler yürütülüyor.
Bu adımlar, Güney Çin Denizi'nde Çin ile Filipinler arasında yaşanan egemenlik anlaşmazlıklarının yoğunlaştığı dönemde geliyor. Manila aynı zamanda ABD kuvvetlerinin Filipin askeri tesislerine erişimini genişletti ve ortak tatbikatların kapsamını artırdı.
Filipinler ayrıca Güney Kore ile savunma sanayisi işbirliğini de büyütmeye çalışıyor. Güney Kore halihazırda ülkenin önemli silah tedarikçileri arasında yer alırken, Filipinler'e FA-50 hafif savaş uçakları ve fırkateynler sağlıyor.
Uzun süredir gündemde bulunan denizaltı alım programı ise henüz kesinleşmiş değil. Manila, görev ihtiyaçları ile denizaltı filosunun gerektireceği büyük altyapı yatırımlarını değerlendirmeye devam ediyor.
Filipinler ile Çin arasındaki gerilim yalnızca askeri alanda yaşanmıyor. İki ülke Güney Çin Denizi'ndeki enerji kaynaklarının işletilmesi konusunda uzun süredir ortak petrol ve doğal gaz arama seçeneğini görüşüyor.
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. son dönemde bu görüşmelerde ilerleme sağlanabileceği yönünde mesajlar vermişti. Ancak Teodoro, ekonomik işbirliğinin egemenlik anlaşmazlıklarından tamamen ayrı tutulabileceği konusunda şüpheli olduğunu belirtti.
Bölgede enerji kaynaklarının işletilmesi, tarafların deniz yetki alanlarına ilişkin iddiaları nedeniyle yıllardır ilerleyemeyen başlıklardan biri. Yeni bir anlaşmaya ulaşılması halinde ekonomik getirinin büyük olabileceği düşünülse de egemenlik sorununun çözülmeden kalması müzakerelerin önündeki temel engel olmaya devam ediyor.
Manila yönetimi aynı zamanda Çin'in askeri ve deniz baskısının yanında siyasi etki faaliyetlerini de artırdığını savunuyor. Filipinler bu nedenle casusluk ve yabancı etki faaliyetlerine yönelik mevzuatı güçlendirmeye hazırlanıyor.
ABD'nin Güney Kore ile tatbikatları küçültmesi bölgedeki bütün askeri varlığını azalttığı anlamına gelmiyor. Washington'ın Filipinler ile faaliyetleri devam ederken Japonya, Güney Kore, Avustralya ve diğer ortaklarla yürüttüğü farklı güvenlik mekanizmaları da sürüyor.
Ancak Güney Kore kararının yarattığı algı, Washington'ın Asya'daki askeri angajmanının geleceği konusunda yeni soru işaretleri oluşturdu.
Filipinler açısından cevap daha geniş bir savunma ağı kurmak. Manila ABD ile ittifakını korurken Kanada, Yeni Zelanda, Fransa, İngiltere. Güney Kore ile ilişkilerini güçlendirerek Çin karşısında daha fazla ortak üzerinden hareket etmeyi hedefliyor.
Teodoro'nun değerlendirmesi, Çin'in bölgedeki faaliyetlerinin ülkeleri birbirine daha fazla yaklaştırabileceğine işaret ediyor. Böyle bir süreç hızlanırsa Hint-Pasifik'te ikili ittifaklardan çok, birbirine bağlı daha geniş bir güvenlik ağı ortaya çıkabilir.