ABD-Kanada ticaret savaşı havacılığa sıçradı
· Dünya Gazetesi
ABD ile Kanada arasındaki ticaret savaşı havacılığa sıçradı. Kanada'nın milyarlarca dolarlık karşı tarifeleri yürürlüğe girerken Trump, Bombardier'in ABD'de üretim yapmaması halinde ülke pazarına erişimini engellemekle tehdit etti.
İki ülke arasındaki gerilim, Kanada'nın 8 Eylül itibarıyla ABD ürünlerine yönelik yeni karşı tarifeleri yürürlüğe koymasıyla yeni bir aşamaya geçti.
Ottawa yönetimi, ABD'nin 22 Ağustos'ta 27,6 milyar Kanada doları değerindeki Kanada ürününe uygulamaya başladığı tarifelere aynı büyüklükte karşılık verme kararı aldı. Yeni vergiler ürün grubuna göre yüzde 15, yüzde 25 ve yüzde 50 seviyelerinde uygulanıyor.
Çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kağıt, plastik ve elektronik gibi sektörler tarifelerin hedefinde bulunuyor. Kanada'nın daha önce ABD otomobillerine yönelik uyguladığı karşı önlemler de yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Tarife savaşının başladığı günlerde Kanada şirketlerine üretimi ABD'ye taşıma çağrısı yapan Trump. Bu kez doğrudan ülkenin en büyük havacılık şirketlerinden Bombardier'i hedef aldı.
Trump, Kanada merkezli özel jet üreticisinin ABD pazarında satış yapmaya devam etmek istiyorsa uçaklarını ABD'de üretmesi gerektiğini söyledi. Aksi durumda şirketin ABD'de satış yapmasına izin verilmemesi gerektiğini savundu.
Trump ayrıca Bombardier'in ABD pazarından önemli ölçüde faydalandığını ileri sürerken Kanada'nın Amerikan şirketlerine karşı adil davranmadığını iddia etti.
Trump'ın tehdidi Bombardier açısından önemli bir risk oluşturuyor. Şirketin ABD'de üretim, bakım ve savunma faaliyetleri bulunurken Amerikan havacılık tedarik zinciriyle de güçlü bağlantıları bulunuyor.
Bombardier'in ABD'de 3 bini aşkın çalışanı ve 47 eyalete yayılan yaklaşık 2 bin 800 tedarikçisi bulunuyor. Şirketin Amerikan tedarikçilerinden gerçekleştirdiği yıllık alımların da milyarlarca dolara ulaştığı belirtiliyor.
Bu yapı nedeniyle Bombardier'e yönelik olası bir satış engelinin yalnızca Kanada'daki üretimi değil, ABD'deki tedarikçi ve hizmet şirketlerini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Trump'ın çıkışına rağmen Bombardier uçaklarının ABD'de satışının hangi hukuki veya idari mekanizmayla engellenebileceğine ilişkin ayrıntı henüz açıklanmadı.
Şirketin uçaklarında çok sayıda Amerikan yapımı motor, sistem ve parçanın kullanılması. Kuzey Amerika'daki üretim zincirinin yüksek ölçüde bütünleşmiş olması da olası bir satış yasağını karmaşık hale getiriyor.
Bombardier ayrıca Kansas'ta savunma faaliyetleri yürütüyor ve ABD'deki üretim ile bakım operasyonlarını büyütmeye devam ediyor.
Trump'ın Bombardier çıkışı, ABD-Kanada ticaret geriliminde dikkat çeken yeni bir aşamaya işaret ediyor. Tarafların karşılıklı ürün tarifeleriyle başlayan çatışması artık doğrudan belirli şirketlerin üretim yeri ve pazar erişiminin tartışmaya açıldığı bir yapıya dönüşüyor.
Kanada'nın karşı tarifeleri yürürlüğe girerken iki ülke arasında yeni bir ticaret anlaşmasına yönelik görüşmelerde de henüz ilerleme sağlanmış değil. Bombardier dosyasının önümüzdeki dönemde Washington ile Ottawa arasındaki mücadelenin yeni pazarlık başlıklarından biri haline gelmesi bekleniyor.